Trafik kazası yaptıysanız önce can güvenliğini sağlayın: aracınızı durdurup önlem alın, yaralı varsa hemen 112’yi arayın. Kaza yalnızca maddi hasarlıysa ve karşı tarafla kazanın oluşu konusunda anlaşıyorsanız kaza tespit tutanağını birlikte düzenleyebilirsiniz; anlaşamıyorsanız ya da yaralanma varsa polis veya jandarmayı çağırmanız gerekir. Sonrasında fotoğrafları ve belgeleri saklayıp sigortaya ihbar ve yazılı başvuru yaparsınız. Bu yazıda kaza anından tazminatın ödenmesine kadar izlemeniz gereken adımları 2026 kurallarıyla anlatıyoruz.
- Durun ve güvenliği sağlayınAracı trafiği tehlikeye sokmadan durdurun, dörtlüleri yakın, gerekli önlemleri alın. Yaralı varsa 112'yi arayın.
- Olay yerini terk etmeyinYaralanmalı veya ölümlü kazada kolluk gelmeden ve izin vermeden, zaruret dışında ayrılmayın.
- Tutanak veya kollukYalnız maddi hasar varsa ve anlaşıyorsanız kaza tespit tutanağını birlikte doldurun; aksi halde kolluğu çağırın.
- Delil toplayınAraçların, plakaların, yolun ve hasarın fotoğraflarını çekin; tanıkların ve kamera kayıtlarının bilgisini not alın.
- Sigortaya bildirinAlo 193 veya şirket kanalıyla ihbar edin; ardından karşı tarafın sigorta şirketine ispatlanabilir bir yolla yazılı başvuru yapın.
- Eksper ve kusur süreciEksper hasarı ve değer kaybını tespit eder; kusur oranı size bildirilir. Orana katılmıyorsanız süresinde itiraz edin.
- Ödeme veya uyuşmazlıkSigorta belgeler tamamlandıktan sonra 8 iş günü içinde öder. Ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa tahkim ya da dava yoluna gidilebilir.
Kaza anında ilk ne yapmalıyım?
Karayolları Trafik Kanunu, kazaya karışan herkese bazı yükümlülükler yükler (KTK m.81). Buna göre sürücüler, trafik için ek tehlike yaratmadan hemen durmak ve kaza yerinde gerekli güvenlik önlemlerini almak zorundadır. Trafiği ve can-mal güvenliğini etkilemiyorsa, sorumluluğun belirlenmesine yarayacak iz ve deliller dahil kaza yerindeki durum değiştirilmemelidir.
Kazaya karışan kişiler istediğinde kimlik, adres, sürücü belgesi, tescil belgesi (ruhsat) ve sigorta poliçesinin tarih ve numarası bildirilmeli ve gösterilmelidir. Sürücüsü veya sahibi yanında olmayan bir araca ya da eşyaya zarar verdiyseniz, sahibini bulmanız; bulamazsanız durumu tespit edip zarar verdiğiniz şeyin üzerine yazılı bilgi bırakmanız ve en kısa zamanda kolluğa haber vermeniz gerekir.
Yaralanma varsa ilk iş 112’yi aramak ve ilk yardım önlemlerini almaktır (KTK m.82). Yaralıların tedavi giderleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (KTK m.98). Bedensel zararlarla ilgili haklar için tedavi giderleri ve sürekli sakatlık tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kaza yerinden ayrılırsam ne olur?
12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla KTK m.81 değiştirildi. Buna göre, taraflar arasında anlaşma hali dışında, maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan ya da kaza yerindeki izleri değiştiren sürücüler için kanunda idari para cezası öngörülmüştür. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda izinsiz ve zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır.
Bunun sigorta açısından da sonucu vardır. Can güvenliği nedeniyle uzaklaşma veya tedavi için sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu haller dışında olay yerini terk eden ya da tutanak, alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranan sigortalıya, trafik sigortası şirketi ödediği tazminatı rücu edebilir (sigortanın ödediği parayı sigortalısından geri istemesi; Genel Şartlar B.4/f). Zarar gören kişiye ise ödeme yine yapılır (KTK m.95).
Polis mi çağırmalıyım, kaza tespit tutanağı mı tutmalıyım?
Bu sorunun cevabı kazanın türüne bağlıdır. Yalnız maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya karışan kişilerin tümü görevli gelmesine gerek görmezse, durumu aralarında yazılı olarak saptayarak kaza yerinden ayrılabilir (KTK m.81). Uygulamada bu, taraflarca doldurulan kaza tespit tutanağı ile yapılır. Tutanak, kâğıt formla ya da Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) mobil uygulamasındaki mobil kaza tutanağı bölümüyle düzenlenebilir.
SBM’nin tutanak formunda belirtildiğine göre şu durumlarda taraflar tutanak düzenlemez, kolluk (155 polis veya 156 jandarma) aranır: kazada ölüm veya yaralanma varsa, sürücülerden birinin sürücü belgesi yoksa veya yetersizse, sürücüde yaş küçüklüğü varsa, alkol veya akıl sağlığı şüphesi varsa, kazaya kamu kurumuna ait araç karışmışsa ya da kamu kurumuna ait eşya zarar görmüşse, kazada yalnız üçüncü kişilere ait eşya zarar görmüşse veya araçlardan birinin trafik sigortası yoksa. Taraflar kazanın oluşu konusunda anlaşamıyorsa da kolluk çağrılmalıdır.
Tutanağın nasıl doldurulacağını, kroki ve kutucuklarda nelere dikkat edileceğini kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Unutmayın: imzalanmayan tutanak geçersizdir ve gerçeğe aykırı tutanak düzenlemek cezai sonuç doğurabilir.
Kaza yerinde hangi delilleri toplamalıyım?
Kusur oranı ve tazminat, büyük ölçüde kaza anına ait delillerle belirlenir. Bu nedenle kaza yerinde, araçlar yerinden oynatılmadan önce mümkünse şu fotoğrafları çekin: araçların genel konumu, plakalar, hasar gören bölgeler, yol çizgileri ve trafik işaretleri, fren izleri ve kazanın gerçekleştiği yerin genel görünümü. SBM’nin formunda da belirtildiği gibi, fotoğraflar çekildikten sonra araçlar trafiği aksatmayacak bir yere alınabilir.
Ayrıca varsa görgü tanıklarının ad, soyad ve telefon bilgilerini alın. Çevrede güvenlik kamerası bulunan işyerleri, araç içi kameralar veya trafik kameraları varsa bunları not edin; kayıtlar belirli bir süre sonra silinebileceği için en kısa zamanda talep etmeniz yararlı olur. Karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve poliçe bilgilerini de mutlaka kaydedin.
Sigortaya nasıl haber verilir? Alo 193 yeterli mi?
Kazada zarar gördüyseniz, aracınızdaki hasar için karşı tarafın trafik sigortasına başvurursunuz; aracınızın kaskosu varsa kendi kasko şirketinize de başvurabilirsiniz. Hangisinin size uygun olduğunu trafik sigortası mı kasko mu yazımızda anlattık. Kazaya karışan sigortalı ise sorumluluğunu gerektirecek olayı, haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde kendi sigortacısına ihbar etmekle yükümlüdür (Genel Şartlar B.1/a).
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK) 2026/22 sayılı Genelgesiyle SBM bünyesinde Ortak Hasar İhbar Merkezi kuruldu. 1 Eylül 2026’dan itibaren trafik ve kasko hasar ihbarları Alo 193 hattı üzerinden de yapılabiliyor ve ihbar için bir referans numarası veriliyor. Bu hat sigorta şirketlerinin kendi kanallarını kaldırmıyor; ek bir kanal. Alo 193 acil yardım hattı değildir ve tutanak düzenleme yükümlülüğünün yerine geçmez.
Dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması kanuni bir şarttır (KTK m.97). Alo 193 ihbarının bu yazılı başvuru şartını tek başına karşılayıp karşılamadığı konusunda farklı görüşler bulunuyor. Bu yüzden en güvenli yol, ihbardan sonra referans numarasını da belirterek sigorta şirketine iadeli taahhütlü mektup, KEP (kayıtlı elektronik posta) veya e-posta gibi ispatlanabilir bir yolla ayrıca yazılı başvuru yapmaktır. Ayrıntılar dava açmadan önce sigortaya başvuru şartı yazımızda.
Eksper ve değer kaybı süreci nasıl işler?
Başvurunuzdan sonra sigorta şirketi aracınızdaki hasarı tespit etmek için eksper (aracın hasarını inceleyip rapor hazırlayan kişi) atar. Aracınızı dilediğiniz onarım merkezinde onartabilirsiniz; ancak bu durumda sigortacı, araç kendi anlaşmalı servisinde onarılsaydı uygulanacak bedele göre ödeme yapabilir. Sigortacının bu bedel uygulamasını hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde size bildirmesi gerekir; bildirmezse bu bedeli size karşı ileri süremez (Genel Şartlar B.2/2.2). Parça seçimi kuralları için orijinal parça mı eşdeğer parça mı yazımıza bakabilirsiniz.
1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle maddi zararlar teminatının açıkça değer kaybını da kapsadığı düzenlendi. Araç hasarı için başvuran kişi değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir; eksper değer kaybını da raporuna yazar ve sigortacı değer kaybı tutarını, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde size yazılı olarak veya SMS, e-posta gibi kalıcı bir yolla bildirir (Genel Şartlar A.5/a). Genel Şartlara göre değişiklikler kural olarak yürürlükten sonra yapılan sözleşmelere uygulanır (C.11); 1 Temmuz 2026 öncesinde düzenlenmiş bir poliçe kapsamındaki kazada hangi kuralların uygulanacağı dosya bazında değerlendirilmelidir.
Değer kaybı; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki fark dikkate alınarak eksper tarafından tespit edilir. Ayrıntılar için araç değer kaybı nasıl alınır ve tutar düşük çıkarsa değer kaybı eksik ödendi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kusur oranımı nasıl öğrenirim, itiraz edebilir miyim?
Taraflarca düzenlenen tutanakta kusur oranı yazılmaz; kusuru sigorta şirketleri belirler. Tutanak SBM sistemine girildikten sonra her sigorta şirketi 3 iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar. Bu uygulamada oranlar her araç için %0, %50 veya %100 olarak belirlenir. Şirketler anlaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gider. Sonuç SMS veya e-posta ile bildirilir ve SBM internet sitesindeki “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama” hizmetinden görülebilir.
Şirketlerin anlaşarak belirlediği orana katılmıyorsanız, bildirimden itibaren 5 gün içinde, değerlendirmeyi etkileyebilecek ek bilgi ve belgeyle sigorta şirketine itiraz edebilirsiniz; şirketler 3 gün içinde yeniden değerlendirme yapar. Bu yol sonuç vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu açıktır. Mahkeme veya hakem, bilirkişi incelemesiyle farklı bir oran belirleyebilir. Ayrıntılar kusur oranına itiraz ve kusur oranları ne anlama gelir yazılarımızda.
Sigorta ödemezse veya eksik öderse ne yapmalıyım?
Sigorta şirketi, Genel Şartların Ek-6’sında sayılan gerekli belgeler merkezine veya şubelerinden birine iletildikten sonra 8 iş günü içinde tazminatı ödemek zorundadır (KTK m.99, Genel Şartlar B.2/2.1). Sigortacı haklı olarak yeni bir belge isterse süre, o belgenin iletilmesinden sonra başlar.
Sigortacı başvurunuza 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebinizi karşılamazsa dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz (KTK m.97). Tahkim için Sigortacılık Kanunu “15 iş günü” ifadesini kullandığından (5684 s. Kanun m.30/13), güvenli yol olarak 15 iş gününün dolmasını beklemeniz önerilir. Dava; sigortacının şubesinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yerde, kazanın meydana geldiği yerde ya da Genel Şartlara göre zarar görenin ikametgâhında açılabilir (KTK m.110, Genel Şartlar C.7). Ayrıntılar için sigorta hasarı ödemiyor veya eksik ödüyor ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Süreleri kaçırmamaya dikkat edin. Maddi zarar talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa bu uzun süre uygulanır (KTK m.109). Ayrıntılar trafik kazası zamanaşımı yazımızda. Karşı taraf sigortasızsa veya kaçtıysa Güvence Hesabı yazımızı okuyabilirsiniz.
Ne zaman avukata danışmak gerekir?
Basit, kusurun açık olduğu ve ödemenin zamanında yapıldığı maddi hasarlı kazalarda süreç çoğu zaman kendiliğinden ilerler. Ancak kazada yaralanma veya ölüm varsa, kusur oranına itiraz edeceksiniz, sigorta ödeme yapmıyor ya da teklif ettiği tutar zararınızı karşılamıyorsa, karşı taraf sigortasız veya kaçmışsa ya da zararınız teminat limitlerini aşıyorsa hukuki değerlendirme önem kazanır. Sigortanın imzalatmak istediği bir ibraname veya sulh belgesini imzalamadan önce içeriğini dikkatle okumak gerekir; tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111).
Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kaza yaptım, ne yapmalıyım?
Önce aracı güvenli hale getirin, yaralı varsa 112'yi arayın. Yalnız maddi hasar varsa ve karşı tarafla anlaşıyorsanız kaza tespit tutanağı düzenleyin; anlaşamıyorsanız veya yaralanma varsa kolluğu çağırın. Ardından fotoğraf ve delilleri saklayıp sigortaya ihbar ve yazılı başvuru yapın.
Maddi hasarlı kazada polis çağırmak zorunlu mu?
Hayır. Yalnız maddi hasar meydana gelen kazada tüm taraflar görevli gelmesine gerek görmezse durumu aralarında yazılı olarak saptayıp (tutanakla) ayrılabilir (KTK m.81). Anlaşma yoksa kolluk çağrılmalıdır.
Kaza yerinden ayrılırsam ne olur?
Anlaşma hali dışında zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüye kanunda idari para cezası öngörülmüştür; ölümlü veya yaralanmalı kazada ise 1-3 yıl hapis cezası verilir ve sürücü belgesi 2 yıl süreyle geri alınır (KTK m.81). Ayrıca sigorta şirketi ödediği tazminatı sigortalısından geri isteyebilir.
Alo 193'ü aramak sigortaya başvuru sayılır mı?
Alo 193 resmi bir hasar ihbar kanalıdır; ancak bu ihbarın kanunun aradığı yazılı başvuru şartını tek başına karşılayıp karşılamadığı tartışmalıdır. Referans numarasını da belirterek sigorta şirketine ayrıca yazılı başvuru yapmanız önerilir. Ayrıntılar için başvuru şartı yazımıza bakabilirsiniz.
Değer kaybı için ayrıca başvurmam gerekir mi?
Genel Şartlara göre araç hasarı için başvuran kişi değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir ve eksper değer kaybını da raporuna yazar. Ayrıntılar için değer kaybı yazımıza bakabilirsiniz.
Kusur oranımı nereden öğrenirim?
Taraflarca tutanak düzenlenen kazalarda sonuç SMS veya e-posta ile bildirilir; ayrıca SBM internet sitesindeki Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama hizmetinden görülebilir. Orana itiraz için bildirimden itibaren 5 gün içinde ek bilgi ve belgeyle sigorta şirketine başvurulur.
Trafik kazasında tazminat için ne kadar sürem var?
Maddi zarar talepleri kural olarak zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (KTK m.109).
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.81, m.97, m.99, m.109, m.110
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (RG 14.05.2015/29355, 01.07.2026 itibarıyla güncel hali), m.A.5, B.1, B.2, B.4, C.7, C.11
- Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik (RG 12.06.2026/33278)
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, m.30
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.74
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) – Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz
- Sigorta Tahkim Komisyonu
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.