Kira ödenmezse ev sahibi, kiracıya yazılı olarak en az otuz günlük süre vererek ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir, ihtarlı icra takibi başlatabilir veya aynı kira yılında iki haklı ihtar oluşmuşsa tahliye davası açabilir. Hangi yolun seçileceği, sözleşmenin yazılı olup olmadığına, kira bedelinin tartışmalı olup olmadığına ve ev sahibinin önceliğine (alacağı tahsil mi, tahliye mi) göre değişir. Bu yazıda kira ödenmediğinde başvurulabilecek yolları ve sürelerini anlatıyoruz.
Kiracı kirayı ne zaman ödemek zorunda?
Kiracı, sözleşmede veya yerel âdette aksi belirlenmemişse kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlüdür (TBK m.314). Uygulamada kira sözleşmelerinin büyük kısmında ödeme günü ayrıca kararlaştırılır; örneğin “her ayın ilk beş günü içinde peşin” gibi. Ödeme günü geçtiği halde kira ödenmemişse kiracı temerrüde düşmüş olur.
Sözleşmeye “kira geciktiğinde ceza ödenir” ya da “bir kira ödenmezse kalan tüm kiralar muaccel olur (hemen ödenmesi gerekir)” gibi şartlar konulsa da bu anlaşmalar geçersizdir (TBK m.346). Ev sahibinin başvurabileceği yollar kanunda düzenlenmiştir.
Kira ödenmediğinde hangi yollara başvurulabilir?
Aşağıdaki tablo, üç temel yolun farkını özetler.
| Yol | Dayanak | Nasıl işler | Arabuluculuk |
|---|---|---|---|
| Temerrüt ihtarı ve fesih | TBK m.315 | Yazılı ihtarla en az 30 gün süre verilir; ödenmezse sözleşme feshedilir, kiracı çıkmazsa tahliye davası açılır | Tahliye davası için zorunlu |
| İki haklı ihtar | TBK m.352/2 | Aynı kira yılında iki haklı yazılı ihtar; kira yılının bitiminden itibaren 1 ay içinde tahliye davası | Zorunlu |
| İhtarlı icra takibi | İİK m.269 vd.; TBK m.315 | İcra dairesinden ihtarlı ödeme emri; 30 günde ödenmezse ve itiraz edilmezse icra mahkemesinden tahliye | Gerekmez |
Temerrüt ihtarı nasıl çekilir?
Kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan (ödeme günü gelmiş) kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir süre verip bu sürede de ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (TBK m.315). Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
İhtarnamede hangi ayların kirasının ödenmediği, ödeme için verilen süre ve sürede ödenmezse sözleşmenin feshedileceği açıkça yazılmalıdır. Kiracı süre içinde borcun tamamını öderse fesih hakkı doğmaz. Süre dolduğu halde ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilebilir; kiracı yine de çıkmazsa arabuluculuk sonrası sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açılır.
Aile konutu olarak kiralanan yerlerde, kiracı olmayan eş kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı olmuşsa, ödeme süresi içeren ihtar her iki eşe ayrı ayrı gönderilmelidir (TBK m.349).
İki haklı ihtar nedeniyle tahliye nasıl olur?
Kiracı, bir yıldan kısa süreli sözleşmelerde kira süresi içinde, bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde ise bir kira yılı veya bir kira yılını aşan süre içinde, kira bedelini ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa, kiraya veren dava yoluyla sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.352/2). Dava, kira süresinin ve bir yıldan uzun süreli kiralarda ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde açılmalıdır.
Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre iki haklı ihtarda şu hususlara dikkat edilir:
- İki ihtar da aynı kira yılı içinde yapılmış olmalıdır. Kira yılı, takvim yılı değil, sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren işleyen on iki aylık dönemdir.
- İhtarlar, aynı kira yılının farklı aylarına ait ödenmemiş kiralara ilişkin olmalıdır. Aynı aya ait borç için çekilen iki ihtar, iki haklı ihtar sayılmaz.
- İhtarın haklı olması için, ihtarın tebliğ edildiği tarihte ödeme günü gelmiş ve ödenmemiş bir kira borcu bulunmalıdır. Ödeme günü gelmeden çekilen veya kira ödendikten sonra tebliğ edilen ihtar haklı değildir.
- İhtar tebliğ edildiğinde kira ödenmemişse, kiracının sonradan ödeme yapması ihtarın haklılığını ortadan kaldırmaz.
İki haklı ihtar yolunda kiracının sonradan borcunu ödemesi davayı engellemez; bu yönüyle temerrüt ihtarından ayrılır. Temerrüt ihtarında ise kiracı verilen süre içinde öderse fesih hakkı doğmaz. Dava açma süresinin kaçırılmaması için TBK m.353'teki yazılı bildirim imkânı da değerlendirilmelidir.
İcra yoluyla tahliye nasıl yapılır?
Kira alacağı için icra dairesinde ilamsız takip başlatılırken alacaklı talep ederse, ödeme emrine kiracıya verilen ödeme süresi içinde kira ödenmezse icra mahkemesinden tahliye istenebileceği ihtarı da eklenir (İİK m.269). Bu ödeme emrinde konut ve çatılı işyerleri için TBK m.315’teki otuz günlük süre esas alınır.
Süreç kabaca şöyle işler:
- Kiracı ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz sebeplerini icra dairesine bildirmek zorundadır. Kira sözleşmesini ve imzasını açıkça reddetmezse sözleşmeyi kabul etmiş sayılır (İİK m.269).
- Kiracı itiraz etmez ve ihtar süresi içinde kirayı da ödemezse, ihtar süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde kiraya verenin talebiyle icra mahkemesi tahliyeye karar verir (İİK m.269/a).
- Kiracı itiraz ederse takip durur. Kiracı sözleşmeyi reddetmişse, kiraya veren noterce düzenlenmiş veya imzası onaylanmış bir sözleşmeye dayanıyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve tahliyeyi isteyebilir (İİK m.269/b). Kiracı kiranın ödendiğini ileri sürüyorsa, bunu kanunda sayılan nitelikte belgelerle ispat etmek zorundadır (İİK m.269/c).
- İcra mahkemesinin tahliye kararının uygulanması için kesinleşmesi beklenmez; ancak kararın kiracıya bildirilmesinden itibaren on gün geçmesi gerekir (İİK m.269/c).
Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını istemezse, aynı alacak için bir daha ilamsız icra yoluyla takip yapamaz (İİK m.269). Yazılı sözleşme bulunmaması veya kira bedelinin tartışmalı olması gibi durumlarda icra mahkemesi itirazı kaldıramayabilir; bu durumda genel mahkemede dava açılması gerekir.
Arabuluculuk hangi aşamada gerekir?
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesi ise bu kuralın dışındadır (HUAK m.18/B). Buna göre icra dairesinde ihtarlı takip başlatmak için arabuluculuk gerekmez; ancak sulh hukuk mahkemesinde açılacak tahliye davası, kira alacağı davası ve itirazın iptali davası gibi davalar öncesinde arabulucuya başvurulmalıdır. Ayrıntılar için kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.
Kira alacakları için kanunda beş yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür (TBK m.147). Uzun süre beklenmesi alacağın bir kısmının zamanaşımına uğramasına yol açabilir.
Hangi yolu seçmek daha uygun?
Kira ödenmediğinde hangi yolun seçileceği, somut duruma göre değişir. Kanun hükümleri dikkate alındığında genel olarak şu değerlendirmeler yapılabilir:
- Yazılı ve imzası tartışmasız bir sözleşme varsa: İhtarlı icra takibi hızlı bir yol olabilir. Özellikle sözleşmenin noterce düzenlenmiş veya imzasının onaylanmış olması, kiracının sözleşmeyi inkâr etmesi halinde icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını kolaylaştırır (İİK m.269/b).
- Sözleşme sözlüyse veya kira bedeli tartışmalıysa: İcra mahkemesi sınırlı belgelerle karar verdiğinden itirazı kaldıramayabilir. Bu durumda arabuluculuk sonrası sulh hukuk mahkemesinde dava açmak gerekebilir.
- Kiracı kirayı sürekli geciktiriyor ama sonunda ödüyorsa: Temerrüt ihtarında kiracı süre içinde öderse fesih hakkı doğmaz. Bu durumda aynı kira yılı içinde iki haklı ihtarın oluşup oluşmadığı değerlendirilmelidir; çünkü bu yolda sonradan ödeme, ihtarın haklılığını kaldırmaz.
- Öncelik alacağın tahsiliyse: Tahliye istemeden yalnızca kira alacağı için ilamsız icra takibi başlatmak da mümkündür.
Ev sahibinin tahliyeyi kendi başına sağlamaya çalışması, örneğin kiracının eşyalarını çıkarması veya kilidi değiştirmesi, kanuni bir yol değildir ve ev sahibini hukuki sorumlulukla karşı karşıya bırakabilir.
Kiracı ödemelerini nasıl belgelemeli?
Kira uyuşmazlıklarında ispat, sonucu doğrudan etkiler. İcra takibinde kiracı, kiranın ödendiğini ileri sürerek itiraz ederse bunu noterce düzenlenmiş veya onaylanmış bir belge, alacaklının ikrar ettiği bir belge ya da resmi dairelerin veya yetkili makamların usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeyle ispat etmek zorundadır (İİK m.269/c). Bu nedenle kiracıların:
- Kira ödemelerini mümkün olduğunca banka havalesi veya EFT ile, açıklama kısmına hangi ayın kirası olduğunu yazarak yapması,
- Elden ödeme yapılıyorsa kiraya verenden imzalı makbuz alması,
- Kira bedelindeki değişiklikleri yazılı olarak belgelemesi
ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda önemli bir güvence sağlar. Elden ve belgesiz yapılan ödemelerin ispatı güçleşebilir.
Ne zaman avukata danışmak gerekir?
Kira ödenmediğinde hangi yolun seçileceği; sözleşmenin yazılı olup olmadığına, imzanın inkâr edilme ihtimaline, kira bedeli konusunda uyuşmazlık bulunup bulunmadığına ve tahliyenin mi yoksa tahsilatın mı öncelikli olduğuna göre değişir. İhtarnamelerdeki küçük hatalar (yanlış süre, yanlış ay, eksik muhatap) davanın reddine yol açabilir. Kiracı açısından da ödemelerin belgelendirilmesi ve ihtarların haklı olup olmadığının incelenmesi önemlidir.
Diğer tahliye sebepleri için kiracı nasıl çıkarılır, depozitonun kira borcuna mahsubu konusunda ise depozito geri alınamazsa ne yapılır yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kiracı kirayı ödemezse hemen çıkarılabilir mi?
Hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya yazılı olarak en az otuz günlük ödeme süresi verilmesi gerekir. Bu sürede ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilebilir; kiracı yine çıkmazsa icra veya dava yoluyla tahliye sağlanır (TBK m.315).
İki haklı ihtar nedir?
Kiracının bir kira yılı içinde, kirayı ödemediği için kendisine yazılı olarak iki kez haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmasıdır. Bu durumda kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açılabilir (TBK m.352/2).
İhtardan sonra kiracı kirayı öderse tahliye davası açılabilir mi?
Yargıtay'ın yerleşik görüşüne göre ihtar tebliğ edildiği sırada muaccel kira ödenmemişse, kiracının sonradan ödeme yapması ihtarı haksız hale getirmez. İhtar tebliğinden önce ödeme yapılmışsa ise ihtar haklı sayılmaz.
Kira alacağı için icra takibinde arabuluculuk gerekir mi?
İcra takibi başlatmak için arabuluculuk gerekmez. Ancak kiracı itiraz eder ve itirazın iptali için genel mahkemede dava açılacaksa, kira ilişkisinden kaynaklanan bu dava için önce arabulucuya başvurulması gerekir (HUAK m.18/B).
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.