Depozito Geri Alınamazsa Ne Yapılır? Güvence Bedelinin İadesi

Depozito Geri Alınamazsa Ne Yapılır? Güvence Bedelinin İadesi

Ev sahibi depozitoyu geri vermiyorsa ne yapılır? TBK m.342'ye göre güvence bedelinin sınırı, bankadaki depozitonun iadesi, kesinti şartları ve izlenecek yol.

Depozito geri alınamazsa kiracı önce ev sahibinden yazılı olarak iade talep etmeli, sonuç alamazsa icra takibi başlatmalı veya arabulucuya başvurduktan sonra alacak davası açmalıdır. Depozito kanuna uygun şekilde bankaya yatırılmışsa süreç daha kolaydır: Ev sahibi sözleşmenin sona ermesinden sonraki üç ay içinde dava veya takip açtığını bankaya bildirmezse banka parayı kiracıya geri vermek zorundadır (TBK m.342). Bu yazıda depozitonun kurallarını, ev sahibinin hangi durumlarda kesinti yapabileceğini ve depozitonun nasıl geri alınacağını anlatıyoruz.

Depozito (güvence bedeli) nedir?

Depozito, kanundaki adıyla güvence, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getireceğinin teminatı olarak kiraya verene veya bankaya verilen para ya da kıymetli evraktır. Amaç, kiracının ödenmemiş kira borcu veya kiralanana verdiği zarar gibi durumlarda ev sahibinin alacağını güvence altına almaktır.

Depozito, sözleşme sona erip kiralanan teslim edildiğinde ve kiracının bir borcu bulunmadığında kiracıya iade edilmesi gereken bir paradır. Kiraya verenin kazancı değildir.

Kanun depozito hakkında ne diyor?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozitoya ilişkin temel kurallar TBK m.342’de yer alır:

  • Sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu getirilmişse, bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz.
  • Güvence olarak para verilmesi kararlaştırılmışsa kiracı, kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere parayı vadeli bir tasarruf hesabına yatırır. Kıymetli evrak verilmesi kararlaştırılmışsa, bunlar bir bankaya depo edilir.
  • Banka, güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir.
  • Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili bir dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmemişse, banka kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür.
Depozito bankaya yatırıldıysa

Sözleşme sona erdikten sonra üç ay beklenir. Bu sürede kiraya veren dava veya takip açtığını bankaya yazılı bildirmemişse, kiracı bankaya başvurarak depozitonun iadesini isteyebilir. Kiraya veren bildirim yapmışsa, uyuşmazlığın sonucu beklenir.

Depozito elden verildiyse

Uygulamada sık görülen bu durumda para kiraya verendedir. İade edilmezse kiracı kiraya verene karşı alacak talebinde bulunur: önce yazılı talep, ardından icra takibi veya arabuluculuk sonrası alacak davası.

Ev sahibi depozitodan kesinti yapabilir mi?

Kiraya veren, kira sözleşmesinden doğan gerçek bir alacağı varsa bunu depozitoya karşı ileri sürebilir. Kanun, kiracı ve kiraya verenin kira sözleşmesinden doğan alacaklarını takas etme (karşılıklı alacakları birbirinden düşme) hakkından önceden feragat edemeyeceğini düzenler (TBK m.326). Kesintiye konu olabilecek başlıca kalemler şunlardır:

  • Ödenmemiş kira bedelleri,
  • Ödenmemiş yan giderler (ör. aidat, kullanım giderleri; sözleşmede kiracıya yüklenmişse),
  • Kiracının sözleşmeye aykırı kullanımından doğan zararlar.

Buna karşılık kiracı, sözleşmeye uygun kullanma nedeniyle kiralananda meydana gelen eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir (TBK m.334). Örneğin yıllar içinde boyanın solması, parkelerde olağan aşınma veya eşyaların doğal yıpranması, depozitodan kesinti gerekçesi olamaz. Kiracının sözleşme sona erdiğinde sözleşmeye aykırı kullanmadan doğan zararlar dışında başkaca bir tazminat ödeyeceğini önceden taahhüt etmesine ilişkin anlaşmalar da geçersizdir (TBK m.334/2). Bu nedenle sözleşmeye “depozito hiçbir koşulda iade edilmez” ya da “çıkışta boya parası depozitodan kesilir” gibi şartlar konulması, kesintiyi kendiliğinden haklı kılmaz.

Teslim sırasında kiraya verenin yükümlülüğü nedir?

Kanun, kiraya verene önemli bir yükümlülük getirir: Kiraya veren, kiralananın geri verilmesi sırasında durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak teslim alma sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek gizli eksiklikler varsa, kiracının sorumluluğu devam eder; kiraya veren bunları fark ettiğinde de kiracıya hemen yazılı bildirimde bulunmalıdır (TBK m.335).

Bu kural, depozito uyuşmazlıklarında kiracı açısından çok önemlidir. Evi teslim alırken herhangi bir itirazda bulunmayan ve sonradan hasar iddiasıyla depozitoyu iade etmeyen ev sahibinin talebi, TBK m.335 çerçevesinde değerlendirilir.

Bilgi

Hem girişte hem çıkışta kiralananın durumunu gösteren tarihli fotoğraf ve videolar çekmek, mümkünse karşılıklı imzalı bir teslim tutanağı düzenlemek, depozito uyuşmazlıklarında ispatı büyük ölçüde kolaylaştırır. Anahtar teslimi de yazılı veya kayıtlı bir şekilde yapılmalıdır.

Depozito nasıl geri alınır?

Depozito iade edilmiyorsa izlenebilecek yol genel olarak şöyledir:

  1. Yazılı iade talebinde bulununKiralananın teslim edildiğini ve depozitonun iadesini, tercihen noter aracılığıyla ihtarnameyle talep edin. Banka hesabına iade için hesap bilgisini belirtin.
  2. Banka hesabı varsa üç ayı takip edinDepozito vadeli hesaba yatırıldıysa, sözleşmenin sona ermesinden itibaren üç ay içinde kiraya verenin bankaya dava veya takip bildirimi yapıp yapmadığını öğrenin. Bildirim yoksa bankadan iade isteyin (TBK m.342).
  3. İcra takibi veya arabuluculukDepozito elden verildiyse ve iade edilmiyorsa, ilamsız icra takibi başlatılabilir. Dava yolu tercih edilecekse, kira ilişkisinden kaynaklanan bu uyuşmazlık için önce arabulucuya başvurmak zorunludur (HUAK m.18/B).
  4. Dava açınArabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla birlikte sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açılabilir (HMK m.4). İcra takibine itiraz edilmişse itirazın iptali davası da aynı şekilde arabuluculuk sonrası açılır.

Depozitonun ödendiğinin ispatı önemlidir. Kira sözleşmesinde depozito miktarının yazılı olması, banka havalesi veya imzalı makbuz bu açıdan güçlü delillerdir. Elden ve belgesiz verilen depozitonun ispatı ise güçleşebilir.

Kiracı son ayların kirasını depozitodan mahsup edebilir mi?

Uygulamada bazı kiracılar, çıkmadan önceki son ay veya aylarda kira ödemeyip “depozitodan düşün” demektedir. Depozitonun amacı kiraya verenin alacaklarını güvence altına almak olduğundan, bu yöntem kiracıyı kira borcunun temerrüdü (gecikmesi) bakımından risk altına sokabilir. Kiraya veren bu durumda kira borcu için ihtar çekebilir ya da takip başlatabilir. Bu konuyu kira ödenmezse ne yapılır yazımızda ele aldık. En güvenli yol, mahsubun kiraya verenle yazılı olarak kararlaştırılmasıdır.

Arabuluculuk sürecinin işleyişi için kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk, kira ilişkisinin sona ermesine ilişkin genel kurallar için ise kiracı nasıl çıkarılır yazılarımızı okuyabilirsiniz.

Kiraya veren hasar iddia ediyorsa ne yapılmalı?

Depozito uyuşmazlıklarının büyük bölümü, kiraya verenin kiralananda hasar bulunduğunu ileri sürmesinden kaynaklanır. Böyle bir durumda şu hususlar önem taşır:

  • Bildirimin zamanı ve şekli: Kiraya veren, kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri teslim sırasında hemen ve yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmazsa kiracı, olağan incelemeyle belirlenebilecek eksikliklerden sorumlu tutulamaz (TBK m.335).
  • Olağan kullanım ile hasar ayrımı: Sözleşmeye uygun kullanım sonucu oluşan eskime ve yıpranmalardan kiracı sorumlu değildir (TBK m.334). Kırık bir kapı ile solmuş bir duvar boyası aynı şekilde değerlendirilmez.
  • İspat: Hasarın varlığını ve kiracıdan kaynaklandığını ileri süren kiraya verenin bunu ispat etmesi gerekir. Giriş sırasında düzenlenmiş bir teslim tutanağı veya fotoğraflar, kiralananın başlangıçtaki durumunu göstermek bakımından önemlidir.
  • Delil tespiti: Taraflardan biri, kiralananın teslim sırasındaki durumunun ileride kaybolabileceği endişesi taşıyorsa, mahkemeden delil tespiti (bilirkişi veya keşif yoluyla mevcut durumun kayıt altına alınması) isteyebilir (HMK m.400 vd.).

Kiraya verenin hasar iddiası haklı olsa bile, kesinti yalnızca gerçek zarar miktarıyla sınırlıdır. Zararın miktarı konusunda uyuşmazlık varsa, bu miktar somut dosyada bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Depozito sözleşmede yazmıyorsa ne olur?

Kanun, güvence verme borcunun sözleşmeyle getirilebileceğini düzenler (TBK m.342). Uygulamada depozito miktarının kira sözleşmesinde yazılmadığı, ödemenin de elden yapıldığı durumlarla sık karşılaşılır. Bu durumda kiracının, depozitoyu ödediğini başka delillerle (banka kaydı, imzalı makbuz, mesajlaşmalar, tanık gibi) ispat etmesi gerekir. İspat kurallarının uygulanması, miktara ve somut olayın özelliklerine göre değişir.

Depozito iadesi talebi, kira ilişkisinden kaynaklanan diğer taleplerle birlikte ele alınabilir. Örneğin kiraya verenin ödenmemiş kira veya hasar alacağı iddiası, kiracının depozito alacağıyla aynı arabuluculuk görüşmesinde konuşulabilir ve karşılıklı alacaklar tek bir anlaşmayla tasfiye edilebilir. Bu, ayrı ayrı dava açılmasına göre çoğu zaman daha hızlı bir çözüm sağlar.

Kiraya verenin depozito aldığını kabul etmesi, örneğin yazılı bir mesajda depozitodan söz etmesi, ispat bakımından önemli bir delil olabilir. Bu nedenle kiracıların depozito ödemesini mutlaka belgeli bir şekilde yapması ve sözleşmeye miktarı yazdırması önerilir.

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Depozito uyuşmazlıkları çoğu zaman kiralananın teslim sırasındaki durumu, kiraya verenin hasar iddiaları ve karşılıklı alacakların takası etrafında yoğunlaşır. Teslim tutanağının bulunup bulunmadığı, kiraya verenin TBK m.335’teki yazılı bildirimi yapıp yapmadığı ve depozitonun nasıl verildiği sonucu doğrudan etkiler. İcra takibi ile dava yolu arasında seçim yaparken de ispat imkânları değerlendirilmelidir.

Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ev sahibi depozitoyu geri vermezse ne yapılır?

Önce yazılı olarak (tercihen ihtarnameyle) iade talep edilir. Sonuç alınamazsa icra takibi başlatılabilir veya arabulucuya başvurulduktan sonra sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açılabilir (TBK m.342; HUAK m.18/B).

Ev sahibi depozitodan kesinti yapabilir mi?

Kiracının ödenmemiş kira veya yan gider borcu ya da kiralanana sözleşmeye aykırı kullanımla verdiği zarar varsa, kiraya veren bu alacaklarını ileri sürebilir. Ancak olağan kullanımdan kaynaklanan eskime ve yıpranmalar için kiracı sorumlu değildir (TBK m.334).

Depozito en fazla ne kadar olabilir?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kararlaştırılan güvence, üç aylık kira bedelini aşamaz (TBK m.342).

Evi teslim ederken nelere dikkat etmeliyim?

Teslim sırasında kiralananın durumunu gösteren fotoğraf ve video çekmek, mümkünse ev sahibiyle birlikte teslim tutanağı imzalamak ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda ispatı kolaylaştırır. Kiraya veren de kusurları hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır (TBK m.335).

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Gayrimenkul ve Kira Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin