Banka hesabınıza haciz konulduysa önce hangi icra dosyasından haciz geldiğini öğrenip dosyayı inceleyin. Hesaptaki para maaş, emekli aylığı veya burs gibi kanunen korunan bir paraysa ya da takip kesinleşmeden haciz konduysa, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edebilirsiniz (İİK m.16). Borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız şikâyet değil, dava yolları gündeme gelir. Bu yazıda banka haczinin nasıl konulduğunu, maaş ve emekli maaşı hesaplarındaki korumayı ve yapabileceklerinizi anlatıyoruz.
Banka hesabına haciz nasıl konulur?
Banka hesabınızdaki para, sizin bankadan olan bir alacağınızdır. Bu nedenle icra dairesi, bankaya bir haciz ihbarnamesi gönderir ve bankaya bundan sonra bu parayı ancak icra dairesine ödeyebileceğini, size yapacağı ödemenin geçerli olmayacağını bildirir (İİK m.89). Haciz ihbarnamesi bankanın merkezine, tüm şubelerini kapsayacak şekilde tebliğ edilebilir; merkez de tüm şubeler için beyanda bulunmak zorundadır (İİK m.89).
Bu işlemler bugün çoğunlukla elektronik ortamda yapılır. Alacaklı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayıp haciz talep edebilir; haciz ihbarnameleri ve bunlara verilen cevaplar da bu sistem üzerinden iletilebilir (İİK m.78, m.89). Uygulamada “e-haciz” denilen işlem budur.
Banka, haciz ihbarnamesine karşı itirazı varsa (örneğin borçlunun hesabı yoksa) bunu 7 gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m.89). Bu süre bankaya ilişkindir; sizin başvuru yollarınız aşağıda anlatılmıştır.
Haciz için takibin kesinleşmesi gerekir
Alacaklı, ancak ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itirazı kaldırıldıktan sonra haciz isteyebilir (İİK m.78). Yani ödeme emrine süresinde itiraz ettiyseniz ve itirazınız mahkemece kaldırılmadıysa, hesabınıza kesin haciz konulamaz. Böyle bir durumda haciz işlemine karşı şikâyet yoluna gidilebilir.
İhtiyati haciz (alacağı güvence altına almak için mahkeme kararıyla takipten önce veya takip sırasında konulan geçici haciz) ise farklı kurallara tabidir. Hesabınıza konulan haczin kesin haciz mi, ihtiyati haciz mi olduğunu icra dosyasından öğrenebilirsiniz.
Haciz gelmeden önce hesaptan çekilen para ne olur?
Haciz ihbarnamesi bankaya tebliğ edilmeden önce yapılan ödemeler ve çekilen paralar, kural olarak haczin kapsamı dışında kalır. Kanun da bankanın, haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borcun ödendiğini icra dairesine bildirebileceğini öngörür (İİK m.89). Haciz ihbarnamesi tebliğ edildikten sonra ise banka hesaptaki parayı borçluya ödeyemez; ödeme yaparsa bu ödeme icra dairesine karşı geçerli olmaz (İİK m.89).
Hacizden sonra hesaba yatan paraların durumu ise haczin kapsamına ve paranın niteliğine göre değişebilir; maaş gibi düzenli yatan gelirlerin her ay nasıl değerlendirileceği konusunda somut dosyaya göre inceleme yapmak gerekir. Bu nedenle haciz öğrenildiğinde dosyadaki haciz yazısının kapsamını icra dairesinden öğrenmek önemlidir.
Hesaba yatan hangi paralar korunur?
Banka hesabındaki paranın haczedilip haczedilemeyeceği, büyük ölçüde paranın kaynağına bağlıdır. Kanunda koruma altına alınan başlıca gelirler şunlardır:
- Maaş ve ücret: Kısmen haczedilebilir (İİK m.83; işçiler için İş K. m.35).
- SGK emekli aylığı: Nafaka ve Kurum alacakları dışında haczedilemez (5510 sayılı Kanun m.93).
- Öğrenci bursu: Haczedilemez (İİK m.82/1-13).
- Vücut veya sağlık zararı tazminatı: Zarar görene veya ailesine toptan ya da irat şeklinde ödenen paralar haczedilemez (İİK m.82/1-11).
- Yardım sandığı ödemeleri: Hastalık, zaruret ve ölüm gibi hâllerde bir yardım sandığı veya cemiyetince bağlanan maaşlar haczedilemez (İİK m.82/1-10).
Korumanın dayanağı hesabın adı değil, paranın kendisidir; bu nedenle “maaş hesabı” olarak açılmış bir hesapta bulunan maaş dışı gelirler aynı korumadan yararlanmayabilir. Bu paraların hesabınıza hangi kaynaktan geldiğini gösteren belgeler (bordro, SGK aylık belgesi, burs yazısı, tazminat ödemesine ilişkin karar veya dekont) şikâyetin sonucunu doğrudan etkiler.
Hesapta size değil başka birine ait bir para bulunduğu iddiası varsa, bu iddianın istihkak yoluyla ileri sürülmesi gerekir; haczi öğrenen borçlu veya üçüncü kişi öğrenmeden itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa aynı takipte bu hakkını kaybeder (İİK m.96).
Maaş hesabına haciz konulabilir mi?
Maaş, ücret ve benzeri gelirler tamamen haczedilemez; borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra, en az dörtte biri oranında haczedilebilir (İİK m.83). İşçiler bakımından aylık ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır (İş K. m.35). Ayrıntıları maaş haczi yazımızda anlattık.
Maaşın bankaya yatırılmış olması bu korumayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre:
- Borçlunun maaşının tamamına el konulamaz; İİK m.83’teki sınır, maaşın yatırıldığı hesaba yapılan işlemlerde de gözetilir.
- Haczedilemezlikten önceden vazgeçildiğine dair sözleşme hükümleri geçersizdir (İİK m.83/a); borçlu bu korumadan ancak takip kesinleştikten sonra, haciz sırasında veya sonrasında açıkça vazgeçebilir.
Hesapta biriken paraların, özellikle aylar içinde birikmiş tutarların veya maaş dışı gelirlerle karışmış bakiyelerin maaş niteliğini koruyup korumadığı konusunda uygulamada farklı değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu durumda paranın kaynağını gösteren bordro ve hesap hareketleri belirleyici olur.
Maaşınızı yalnızca maaş için kullandığınız ayrı bir hesapta tutmak, şikâyet hâlinde hesaba gelen paranın kaynağını göstermeyi kolaylaştırabilir. Bordro, işveren yazısı ve hesap dökümü en önemli belgelerdir.
Emekli maaşı hesabına haciz konulabilir mi?
Sosyal Güvenlik Kurumunun ödediği gelir, aylık ve ödenekler; Kurumun kendi alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez. Borçlunun muvafakati bulunmuyorsa, icra müdürü bu aylıkların haczine ilişkin talebi reddeder (5510 sayılı Kanun m.93).
Buradaki “muvafakat” (rıza) konusunda, haczedilemezlikten önceden vazgeçmeyi geçersiz sayan İİK m.83/a hükmü önemlidir. Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre icra haczi bakımından geçerli muvafakat, takip kesinleştikten sonra açıkça verilmiş olmalıdır; kredi sözleşmesindeki matbu bir muvafakat icra haczine dayanak olmaz.
Bankanın kendi blokesi ile icra haczi aynı şey mi?
Hayır. Bu ikisi sıkça karıştırılır:
Bir alacaklının icra takibi üzerine icra dairesi tarafından konulur. İİK m.82, m.83 ve 5510 m.93'teki haczedilemezlik kuralları uygulanır. Haksız hacze karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilir (İİK m.16).
Banka, size verdiği kredi veya kart borcu için sözleşmedeki hapis, takas ve mahsup yetkisine dayanarak hesabınıza kendisi bloke koyar. Burada icra takibi yoktur; uyuşmazlık genel hükümlere göre çözülür.
Bankaların emekli maaşına kendi alacakları için bloke koyup koyamayacağı uzun süre Yargıtay daireleri arasında tartışmalıydı. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koymasının mümkün olduğuna karar vermiştir.
Bu içtihadı birleştirme kararı, bankanın tüketici kredisi alacağı için verilen talimatlara dayanan blokeye ilişkindir. Başka bir alacaklının icra takibiyle emekli aylığına haciz konulması ayrı bir konudur ve 5510 sayılı Kanun m.93 ile İİK m.83/a çerçevesinde değerlendirilir. Kararın kapsamı dışında kalan durumlarda (örneğin maaş hesabı, kredi kartı borcu) somut olaya göre değerlendirme gerekir.
Banka hesabındaki haciz nasıl kaldırılır?
Yapabilecekleriniz, haczin nedenine göre değişir:
- Dosyayı öğreninBankanızdan haciz yazısının hangi icra dairesinden ve hangi dosya numarasından geldiğini öğrenin. Dosyayı icra dairesinden veya e-Devlet üzerinden inceleyin.
- Haczin dayanağını kontrol edinTakip kesinleşmiş mi, ödeme emri size usulüne uygun tebliğ edilmiş mi, haczedilen para maaş, emekli aylığı, burs veya vücut zararı tazminatı gibi korunan bir para mı?
- Belgelerinizi toplayınBordro, SGK aylık belgesi, burs yazısı, hesap dökümü gibi paranın kaynağını gösteren belgeleri hazırlayın.
- 7 gün içinde şikâyet edinHaczedilmezlik, maaşta kanuni sınırı aşan haciz veya kesinleşmemiş takipte haciz gibi durumlarda haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edin (İİK m.16).
- Borç yoksa dava yolunu değerlendirinBorcun hiç olmadığını veya ödendiğini düşünüyorsanız menfi tespit veya istirdat davası gündeme gelebilir (İİK m.72).
Borcu ödeyerek veya alacaklıyla icra dairesinde taksit sözleşmesi yaparak da haczin kaldırılmasını sağlamak mümkündür (İİK m.111). Borçlu olmadığınızı ispat etmek istiyorsanız menfi tespit davası yazımıza bakabilirsiniz. Banka hesabı dışında hangi malların korunduğunu haczedilemeyen mallar yazımızda anlattık.
Ne zaman avukata danışmak gerekir?
Hesabınızdaki maaş veya emekli aylığının tamamı bloke edildiyse, hesapta maaş ve başka gelirler karışık hâldeyse, haczin icra dairesinden mi yoksa bankanın kendi blokesinden mi kaynaklandığını anlayamadıysanız ya da takip size hiç tebliğ edilmeden haciz konulduysa bir avukattan görüş almak yerinde olur. Şikâyet süresinin kısa olduğunu unutmayın. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Banka hesabıma haciz geldi, ne yapmalıyım?
Önce hangi icra dosyasından haciz geldiğini öğrenin ve dosyayı inceleyin. Hesaptaki para maaş, emekli aylığı, burs gibi haczedilemeyen veya kısmen haczedilebilen bir paraysa ya da takip kesinleşmeden haciz konduysa, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edebilirsiniz (İİK m.16).
Maaş hesabına haciz konulabilir mi?
Maaşın bankaya yatırılmış olması, İİK m.83'teki korumayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yargıtay'ın yerleşik görüşüne göre maaşın tamamına el konulamaz; maaşın kanuni sınırı (işçi ücretlerinde dörtte bir) aşan kısmına konulan haciz şikâyet yoluyla kaldırılabilir. Hesapta uzun süre biriken paraların durumu ise somut olaya göre değerlendirilir.
Emekli maaşının yattığı hesaba haciz konur mu?
SGK'dan alınan emekli aylığı; nafaka borçları ve Kurum alacakları dışında, borçlunun muvafakati olmadan haczedilemez (5510 m.93). Önceden, örneğin kredi sözleşmesinde verilmiş genel muvafakat icra haczi için geçerli sayılmaz (İİK m.83/a).
Banka emekli maaşıma kendi kredisi için bloke koyabilir mi?
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koymasının mümkün olduğuna karar vermiştir. Bu karar bankanın kendi alacağına ilişkindir; icra dairesinin koyduğu hacizle karıştırılmamalıdır.
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.