Kapora (Bağlanma Parası) Geri Alınır mı? Cayma Parasıyla Farkı ve İade Şartları

Kapora (Bağlanma Parası) Geri Alınır mı? Cayma Parasıyla Farkı ve İade Şartları

Kapora geri alınır mı? Bağlanma parası ile cayma parası farkı, alıcı veya satıcı vazgeçerse kaporanın akıbeti, ev ve araba satışında kapora iadesi.

Kapora geri alınır mı sorusunun cevabı, paranın hangi amaçla verildiğine, sözleşmenin geçerli olup olmadığına ve sözleşmeden kimin vazgeçtiğine göre değişir. Kanunda kapora “bağlanma parası” olarak geçer ve kural olarak sözleşmenin yapıldığının kanıtıdır; sözleşme yerine getirilirse borçtan düşülür. Taraflar açıkça “cayma parası” kararlaştırmışsa vazgeçen tarafın parası yanabilir. Bu yazıda kapora iadesinin hangi durumlarda mümkün olduğunu, ev ve araba satışlarındaki özel durumu anlatıyoruz.

Kapora (bağlanma parası) nedir?

Günlük dilde “kapora”, “pey akçesi” veya “ön ödeme” denilen para, Türk Borçlar Kanunu’nda bağlanma parası olarak düzenlenmiştir. Kanuna göre sözleşme yapılırken verilen bir miktar para, cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır (TBK m.177).

Bu düzenlemenin pratik anlamı şudur: Sözleşmede aksine açık bir hüküm yoksa verdiğiniz kapora, “istersem vazgeçerim, kaporam yanar” anlamına gelmez. Kapora, tarafların anlaştığını gösteren bir güvencedir.

Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça bağlanma parası esas alacaktan düşülür (TBK m.177/2). Örneğin ev veya araç satışı tamamlandığında, verilen kapora satış bedelinden mahsup edilir.

Kapora ile cayma parası arasındaki fark nedir?

Cayma parası, taraflara sözleşmeden vazgeçme imkânı tanıyan özel bir anlaşmadır. Cayma parası kararlaştırılmışsa taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; parayı veren cayarsa verdiğini bırakır, parayı alan cayarsa aldığının iki katını geri verir (TBK m.178).

Bağlanma parası (kapora)

Kanundaki varsayılan kuraldır. Sözleşmenin yapıldığını kanıtlar, ifa hâlinde bedelden düşülür. Kendiliğinden "vazgeçme hakkı" vermez. Sözleşme ifa edilmezse sonuç kusura ve zarara göre belirlenir.

Cayma parası

Ancak açıkça kararlaştırılırsa vardır. Taraflara bedelini ödeyerek sözleşmeden vazgeçme hakkı verir. Veren vazgeçerse parayı kaybeder; alan vazgeçerse iki katını öder.

Verilen paranın cayma parası olduğunu ileri süren taraf bunu ispat etmelidir; çünkü kanun aksine sözleşme yoksa paranın bağlanma parası olduğunu varsayar. Sözleşmede yalnızca “kapora” yazması, kural olarak paranın cayma parası olduğunu göstermez. Bu nedenle sözleşme yazılırken paranın niteliği açıkça belirtilmelidir.

Alıcı vazgeçerse kapora geri alınır mı?

Burada iki ihtimal ayrılmalıdır:

  • Cayma parası kararlaştırılmışsa: Kaporayı veren taraf sözleşmeden vazgeçtiğinde verdiğini bırakır (TBK m.178). Bu durumda kaporanın geri istenmesi kural olarak mümkün değildir.
  • Yalnızca bağlanma parası verilmişse: Kanun, sözleşme yerine getirilmediğinde bağlanma parasının ne olacağını açıkça düzenlememiştir. Uygulamada yaygın yaklaşım, kaporayı alan tarafın ancak karşı tarafın kusuru nedeniyle uğradığı ve ispatladığı zararı kaporadan mahsup edebileceği, aksi hâlde kaporayı iade etmesi gerektiği yönündedir. Ancak bu konuda farklı kararlar ve görüşler bulunduğundan sonuç somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Bu ayrımı bir örnekle açıklayalım: Bir alıcı, noterde düzenlenmiş geçerli bir satış vaadi sözleşmesiyle satıcıya kapora vermiş, ancak daha sonra hiçbir haklı sebep olmadan satıştan vazgeçmiş olsun. Sözleşmede cayma parası kararlaştırılmışsa alıcı kaporayı kaybeder. Kararlaştırılmamışsa satıcı, alıcının vazgeçmesi nedeniyle uğradığı zararı (örneğin başka bir alıcıya daha düşük bedelle satmak zorunda kalması gibi) ispat ederek kaporadan mahsup etmeyi talep edebilir. Zararın bulunup bulunmadığı ve miktarı somut delillere göre değerlendirilir.

Kısacası “kaporam yandı” sonucu otomatik değildir. Sözleşmenin metni, tarafların yazışmaları ve vazgeçmenin nedeni belirleyici olur.

Satıcı vazgeçerse kaporanın iki katı istenebilir mi?

İki kat iade kuralı yalnızca cayma parası için geçerlidir (TBK m.178). Kaporayı alan taraf cayma parası kararlaştırılmış bir sözleşmeden vazgeçerse aldığının iki katını geri vermek zorundadır.

Yalnızca bağlanma parası verilmişse ve satıcı haklı bir sebep olmadan sözleşmeyi yerine getirmiyorsa, kaporanın iadesi istenebilir. Alıcının ayrıca bir zararı varsa, borcun ifa edilmemesine ilişkin genel hükümler çerçevesinde tazminat talebi de gündeme gelebilir (TBK m.125). Bu durumda “iki kat” değil, ispatlanan zarar esas alınır.

Taraflar bunun dışında ayrıca bir ceza tutarı kararlaştırmışlarsa, bu artık cezai şart niteliğindedir. Bu konuyu sözleşmede cezai şart yazımızda ayrıca ele aldık.

Ev veya araba satışında verilen kapora geri alınır mı?

Bazı sözleşmeler ancak kanunun öngördüğü şekilde yapılırsa geçerli olur:

  • Taşınmaz (ev, arsa) satışı: Taşınmaz satışının ve satış vaadinin geçerli olabilmesi için resmî şekilde düzenlenmesi şarttır (TBK m.237). Resmî şekil, tapuda veya satış vaadi için noterde yapılan sözleşme anlamına gelir. Emlakçıda ya da kendi aranızda imzalanan adi yazılı bir satış sözleşmesi bu şartı karşılamaz.
  • Tescilli araç satışı: Tescil edilmiş araçların satış ve devirleri kanunda yetkilendirilenler dışında kural olarak noterde yapılır; noterde yapılmayan satışlar geçersizdir (KTK m.20/d).

Sözleşme geçersiz olunca ona bağlı kapora, cayma parası ve ceza hükümleri de kural olarak hüküm doğurmaz. Asıl borç geçersizse cezanın ifası da istenemez (TBK m.182/2). Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre bu durumda taraflar yalnızca aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri vermekle yükümlüdür (TBK m.77). Yani geçersiz bir sözleşmeyle verilen kapora, kural olarak kimin vazgeçtiğine bakılmaksızın geri istenebilir.

Bilgi

Emlakçıya ödenen hizmet bedeli ile satıcıya verilen kapora farklı şeylerdir. Emlak komisyoncusuyla yapılan sözleşmenin şartları ve geçerliliği ayrıca değerlendirilir. Kaporayı kime ve hangi sıfatla ödediğinizi gösteren belgeleri (dekont, alındı, yazışma) saklayın.

Kaporayı geri almak için ne yapmalıyım?

Önce sözleşme metnini, ödeme belgelerini ve yazışmaları bir araya getirin. Paranın “kapora”, “cayma akçesi” veya başka bir adla verilip verilmediğini ve sözleşmenin hangi şekilde yapıldığını kontrol edin.

Ardından karşı tarafa ispatlanabilir bir yolla iade talebinizi bildirin. Noterden ihtarname bu amaçla en çok başvurulan yoldur; karşı tarafı temerrüde düşürür ve ileride delil olarak kullanılabilir (TBK m.117).

Ödeme yapılmazsa icra takibi veya dava yoluna gidilebilir. Bu aşamadaki seçenekleri borç verdim geri ödemiyor yazımızda ayrıntılı anlattık. Kaporanın bir tüketici işleminde (örneğin bir şirketten mal veya hizmet alırken) verilmiş olması hâlinde tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu gündeme gelir; kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B).

Geçersiz sözleşmeye dayanan iade talepleri, geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği (kaporanın ödendiği) tarihten itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir (TBK m.82). Süreleri alacak zamanaşımı yazımızda topluca bulabilirsiniz.

Kapora verirken nelere dikkat etmeliyim?

Kapora uyuşmazlıklarının büyük kısmı, paranın hangi amaçla verildiğinin yazılı olarak belirlenmemesinden doğar. Kapora verirken veya alırken şu noktalara dikkat etmek, sonradan çıkabilecek tartışmaları azaltır:

  • Paranın niteliğini yazın. Verilen paranın bağlanma parası mı, cayma parası mı olduğunu açıkça belirtin. Cayma parası kararlaştırılacaksa, tarafların bu bedeli ödeyerek vazgeçebileceği ve alan tarafın vazgeçmesi hâlinde iki katını ödeyeceği açıkça yazılmalıdır.
  • Satışın tamamlanma tarihini belirleyin. Tapu veya noter işleminin hangi tarihe kadar yapılacağı, kimin hangi belgeyi sağlayacağı yazılırsa, sözleşmenin kimin kusuruyla yerine getirilmediği daha kolay tespit edilir.
  • Şekil şartını gözden kaçırmayın. Taşınmaz satış vaadi ancak resmî şekilde (noterde) yapılırsa geçerlidir (TBK m.237). Yüksek tutarlı bir kapora verilecekse, sözleşmenin baştan noterde düzenlenmesi değerlendirilebilir.
  • Ödemeyi belgelendirin. Kaporayı banka yoluyla ve açıklamasına ne için ödendiğini yazarak gönderin. Elden ödemede imzalı bir alındı belgesi alın.
  • Kimin adına ödeme yaptığınızı kontrol edin. Kaporayı satıcıya mı, aracıya mı ödediğinizi ve ödeme yapılan kişinin satıcı adına para almaya yetkili olup olmadığını netleştirin.

Ayrıca sözleşmede ayrıca bir ceza tutarı kararlaştırılıyorsa, bunun kapora veya cayma parasından farklı bir hüküm olduğu bilinmelidir. Ceza koşulu, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde istenebilir ve hâkim aşırı gördüğü cezayı indirebilir (TBK m.179, 182).

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

İki tacir arasında ticari bir işle ilgili verilen kaporanın iadesi gibi ticari dava niteliğindeki para alacaklarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.5/A). Bu nedenle uyuşmazlığın hangi nitelikte olduğu baştan belirlenmelidir.

Kapora uyuşmazlıklarında sonuç, sözleşmedeki birkaç kelimeye ve tarafların davranışlarına göre tamamen değişebilir. Paranın bağlanma parası mı cayma parası mı olduğu, sözleşmenin şekil şartını taşıyıp taşımadığı ve vazgeçmede kimin haklı olduğu teknik değerlendirme gerektirir.

Sözleşme imzalanmadan önce kaporanın niteliğinin, satışın tamamlanma tarihinin ve tarafların yükümlülüklerinin açıkça yazıldığından emin olunması, uyuşmazlık çıkması hâlinde ispatı da kolaylaştırır. Özellikle yüksek tutarlı ev ve araç satışlarında, sözleşme imzalamadan önce metnin incelenmesi sonradan yaşanabilecek sorunları önleyebilir. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kapora verdim, vazgeçtim; paramı geri alabilir miyim?

Para açıkça cayma parası olarak kararlaştırılmışsa vazgeçen taraf verdiğini kaybeder (TBK m.178). Bağlanma parasında ise sonuç, sözleşmenin geçerliliğine, kusura ve karşı tarafın ispatladığı zarara göre değişir; bu konuda uygulamada farklı yaklaşımlar bulunmaktadır.

Satıcı vazgeçerse kaporanın iki katını öder mi?

İki kat ödeme kuralı yalnızca cayma parası kararlaştırılmışsa uygulanır (TBK m.178). Kaporayı alan taraf bağlanma parasında vazgeçerse kaporayı iade eder; ayrıca karşı tarafın zararı varsa genel hükümlere göre tazminat gündeme gelebilir.

Ev satışında verilen kapora geri alınır mı?

Taşınmaz satışı ve satış vaadi resmî şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz (TBK m.237). Adi yazılı bir sözleşmeyle verilen kapora, sözleşme geçersiz olduğundan, Yargıtay'ın yerleşik görüşüne göre sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.

Kaporanın cayma parası olduğunu kim ispat eder?

Kanuna göre verilen para, aksine sözleşme yoksa cayma parası değil bağlanma parası sayılır (TBK m.177). Bu nedenle paranın cayma parası olduğunu ileri süren taraf bunu ispat etmelidir.

Kapora iadesini ne kadar sürede istemeliyim?

Geçersiz sözleşmeye dayanan iade talepleri sebepsiz zenginleşme zamanaşımına tabidir: öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl (TBK m.82). Ayrıntılar için zamanaşımı rehberine bakabilirsiniz.

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin