Limited Şirkette Ortaklıktan Çıkma ve Çıkarılma: Şartlar, Dava ve Ayrılma Akçesi

Limited Şirkette Ortaklıktan Çıkma ve Çıkarılma: Şartlar, Dava ve Ayrılma Akçesi

Limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarılma nasıl olur? Haklı sebeple çıkma davası, genel kurul kararıyla çıkarma ve ayrılma akçesini anlatıyoruz.

Limited şirkette ortaklıktan ayrılmanın iki yolu vardır: Ortağın kendi isteğiyle çıkması ve şirketin bir ortağı çıkarması. Ortak, şirket sözleşmesi tanıyorsa bu hakka dayanarak, tanımıyorsa haklı sebeplerin varlığında mahkemeden çıkmasına karar verilmesini isteyebilir (TTK m.638). Bir ortak ise şirket sözleşmesinde öngörülen sebeplerle genel kurul kararıyla veya haklı sebeple mahkeme kararıyla çıkarılabilir (TTK m.640). Her iki durumda da ayrılan ortak, payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteyebilir (TTK m.641). Bu yazıda çıkma ve çıkarılmanın şartlarını, sürelerini ve ayrılma akçesini anlatıyoruz.

Limited şirketten çıkmanın yolları nelerdir?

Limited şirket ortağı, işçi gibi “istifa ederek” ortaklıktan ayrılamaz. Kanun, ortaklıktan ayrılmayı belirli yollara bağlamıştır:

Sözleşmeye dayalı çıkma

Şirket sözleşmesi ortaklara çıkma hakkı tanıyabilir ve bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir (TTK m.638). Çıkma hakkının tanınması, şartları ve ödenecek ayrılma akçesinin türü ve tutarı ancak şirket sözleşmesinde yazılı olursa bağlayıcıdır (TTK m.577).

Haklı sebeple çıkma davası

Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir (TTK m.638). Bu hak, şirket sözleşmesinde çıkma hakkı olmasa da kullanılabilir.

Bunlara ek olarak ortak, payını başka bir ortağa veya üçüncü kişiye devrederek de şirketten ayrılabilir. Ancak devir için kural olarak genel kurul onayı gerekir. Şirket sözleşmesi devri yasaklamışsa veya genel kurul onayı reddetmişse ortağın haklı sebeple çıkma hakkı saklıdır (TTK m.595). Devir sürecini Limited şirkette hisse devri yazısında anlattık.

Haklı sebeple çıkma davası nasıl açılır?

Haklı sebeple çıkma davası, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4, m.5). Kanun “haklı sebep” kavramını tek tek saymamıştır; ortaklığın ortak için çekilmez hâle gelip gelmediği somut olayın tüm koşullarına göre değerlendirilir. Uygulamada örneğin şu tür durumlar haklı sebep iddiasına konu olabilmektedir:

  • Ortağın uzun süre kâr payı alamaması ve yönetimden tamamen dışlanması,
  • Bilgi alma ve inceleme hakkının sürekli engellenmesi,
  • Çoğunluğun şirketi azınlık aleyhine sistematik olarak yönetmesi,
  • Ortaklar arasındaki güven ilişkisinin ağır şekilde sarsılması.

Bu örnekler kesin bir liste değildir; haklı sebebin bulunup bulunmadığına mahkeme somut delillere göre karar verir.

Mahkeme, istem üzerine dava süresince davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına ya da davacı ortağın durumunun teminat altına alınması için başka önlemlere karar verebilir (TTK m.638).

Diğer ortaklar çıkmaya katılabilir mi?

Evet. Bir ortak sözleşmeye dayanarak çıkmak istediğinde veya haklı sebeple çıkma davası açtığında, müdürler gecikmeksizin diğer ortakları haberdar eder. Diğer ortaklar, haberin kendilerine ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde, sözleşmedeki sebep kendileri için de geçerliyse çıkmaya katılacaklarını bildirebilir veya açacakları bir davayla çıkma davasına katılabilir (TTK m.639). Çıkan tüm ortaklar, payları oranında eşit işleme tabi tutulur.

Fesih davası ile ilişkisi

Haklı sebeplerin varlığında her ortak mahkemeden şirketin feshini de isteyebilir. Mahkeme bu durumda fesih yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenip ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun başka bir çözüme hükmedebilir (TTK m.636). Hangi davanın açılacağı, ortağın amacına ve şirketin durumuna göre stratejik olarak değerlendirilmelidir.

Ortak şirketten nasıl çıkarılır?

Çıkarma için de iki yol vardır:

1. Şirket sözleşmesindeki sebeple genel kurul kararıyla çıkarma: Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararıyla çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir (TTK m.640). Bu karar, temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunmasıyla alınabilir (TTK m.621). Çıkarma sebeplerinin şirket sözleşmesine sonradan konulabilmesi ise şirket sermayesini temsil eden tüm ortakların genel kurulda oy birliğiyle karar almasına bağlıdır (TTK m.621).

2. Haklı sebeple mahkeme kararıyla çıkarma: Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak çıkarılması da mümkündür (TTK m.640). Mahkemeye başvurulması kararı genel kurulun yetkisindedir ve ağırlaştırılmış nisapla alınır (TTK m.616, m.621).

2026'da değişti

Anayasa Mahkemesi, 25.12.2025 tarihli kararıyla, bir ortağın haklı sebeple çıkarılması için mahkemeye başvurulmasını genel kurul kararına ve ağırlaştırılmış nisaba bağlayan hükümleri (TTK m.616/1-h ve m.621/1-h'deki ilgili ibare) yalnızca iki ortaklı limited şirketler yönünden iptal etmiştir. Karar 17.03.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Kararla, iki ortaklı şirketlerde nisap sağlanamadığı için diğer ortağın çıkarılması amacıyla mahkemeye başvurulamaması sorununun giderilmesi amaçlanmıştır. Kararın ardından bu davaların hangi usulle açılacağı konusunda uygulamanın netleşmesi beklenmektedir; somut dosyada güncel uygulama mutlaka değerlendirilmelidir.

Çıkarma kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Genel kurul kararıyla çıkarılan ortak, kararın noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir (TTK m.640). Bu süre kaçırılırsa iptal davası açma imkânı kaybedilebilir. Davada çıkarma sebebinin şirket sözleşmesinde gerçekten öngörülüp öngörülmediği, sebebin gerçekleşip gerçekleşmediği ve kararın usulüne uygun nisapla alınıp alınmadığı incelenir.

Dikkat

Çıkarma kararının noter aracılığıyla bildirildiği tarih, üç aylık dava süresinin başlangıcıdır. Bildirimi aldığınız anda tarihi not edin ve vakit kaybetmeden hukuki destek alın.

Ayrılma akçesi nedir, nasıl ödenir?

Şirketten ayrılan ortak, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteme hakkına sahiptir (TTK m.641). Şirket sözleşmesinde öngörülen çıkma hakkı dolayısıyla ayrılma hâlinde, ayrılma akçesi sözleşmede farklı şekilde düzenlenebilir (TTK m.641).

Gerçek değer, payın itibarî (kâğıt üzerindeki) değeri değildir; şirketin varlıkları, borçları, kârlılığı gibi unsurlar dikkate alınarak belirlenir. Taraflar anlaşamazsa değer mahkemede bilirkişi incelemesiyle tespit edilir. Bu yazıda bir hesaplama yöntemi vermiyoruz; değerleme somut şirketin mali tablolarına göre bilirkişiler tarafından yapılır.

Ayrılma akçesinin ne zaman ödeneceği de kanunda düzenlenmiştir. Ayrılma akçesi; şirketin kullanılabilir bir özkaynak üzerinde tasarruf etmesi, ayrılan kişinin paylarının devredilebilmesi veya esas sermayenin ilgili hükümlere göre azaltılması hâllerinde ayrılma ile muaccel olur (TTK m.642). Ödenmeyen kısım, şirkete karşı bütün alacaklılardan sonra gelen bir alacak oluşturur (TTK m.642).

Ortaklıktan ayrılmak için hangi yol seçilmeli?

Ortaklıktan ayrılmak isteyen bir ortak için tek bir doğru yol yoktur; seçim, diğer ortaklarla ilişkinin durumuna, şirket sözleşmesinin içeriğine ve ortağın amacına göre değişir.

Pay devri, genellikle en hızlı ve en az masraflı yoldur. Payı satın almak isteyen bir ortak veya üçüncü kişi varsa ve genel kurul devri onaylıyorsa, uzun bir yargılamaya gerek kalmadan ortaklıktan ayrılmak mümkündür (TTK m.595). Ancak devir bedeli tarafların pazarlığına bağlıdır.

Şirket sözleşmesindeki çıkma hakkı, sözleşmede böyle bir hüküm varsa öngörülen şartlarla ve ayrılma akçesi esaslarıyla kullanılır (TTK m.638, m.641). Bu nedenle şirket sözleşmesinin ilgili maddeleri ayrılma kararından önce dikkatle okunmalıdır.

Haklı sebeple çıkma davası, diğer ortaklarla anlaşmanın mümkün olmadığı ve ortaklığın çekilmez hâle geldiği durumlarda başvurulan yoldur. Mahkeme sürecinde haklı sebebin delillendirilmesi ve payın gerçek değerinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi zaman alabilir.

Fesih davası ise şirketin tamamen sona erdirilmesini amaçlar; ancak mahkeme fesih yerine davacı ortağın payının gerçek değeri ödenerek şirketten çıkarılmasına da karar verebilir (TTK m.636). Şirketin faaliyetine devam etmesi diğer ortaklar için önemliyse, bu ihtimal müzakerede bir denge unsuru oluşturabilir.

Hangi yol seçilirse seçilsin, ayrılma öncesinde şirketin mali tablolarının, kamu borçlarının ve devam eden işlerinin incelenmesi, ayrılma akçesi veya devir bedelinin gerçekçi şekilde belirlenmesine yardımcı olur.

Ortaklıktan ayrılan kişinin sorumluluğu devam eder mi?

Ortaklıktan ayrılmak, bazı sorumlulukları hemen sona erdirmeyebilir. Örneğin şirket sözleşmesinde ek ödeme yükümlülüğü varsa ve şirket, ortağın ayrılmasının tescilinden itibaren iki yıl içinde iflas ederse eski ortaktan da ek ödeme istenebilir (TTK m.604). Ayrıca ortaklık döneminize ait vergi ve SGK gibi kamu borçlarından doğabilecek sorumluluk ayrıca değerlendirilmelidir; bu konuyu Limited şirket ortağı borçlardan sorumlu mu? yazısında anlattık.

Ne zaman bir avukata danışmak gerekir?

Çıkma ve çıkarılma uyuşmazlıkları çoğunlukla ortaklar arasındaki güvenin sarsıldığı, yoğun duygusal ve mali gerilim içeren süreçlerdir. Haklı sebebin delillendirilmesi, iptal davası gibi kısa sürelerin takibi ve ayrılma akçesinin belirlenmesi teknik bilgi gerektirir. Ortaklar arasında anlaşma imkânı varsa pay devri veya müzakere yoluyla çözüm de değerlendirilebilir.

Bu tür uyuşmazlıkları önlemenin en etkili yolu, şirket kurulurken çıkma hakkı, çıkarma sebepleri ve ayrılma akçesinin hesaplanma esaslarını şirket sözleşmesinde ve ortaklar arası sözleşmede önceden düzenlemektir. Ortaklık yerine şirketin tamamen sona erdirilmesi düşünülüyorsa şirket tasfiyesi yazımıza bakabilirsiniz. Somut durumunuzun değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Limited şirketten nasıl çıkarım?

Şirket sözleşmesi çıkma hakkı tanıyorsa sözleşmedeki şartlara göre çıkabilirsiniz. Sözleşmede böyle bir hak yoksa, haklı sebeplerin varlığında mahkemeden çıkmanıza karar verilmesini isteyebilirsiniz (TTK m.638). Payınızı genel kurul onayıyla devretmek de bir seçenektir.

Limited şirket ortağı tek taraflı istifa ederek ortaklıktan çıkabilir mi?

Kanun, ortaklıktan tek taraflı bir beyanla çıkmayı genel olarak öngörmez. Çıkma ya şirket sözleşmesindeki çıkma hakkına dayanır ya da haklı sebeple açılan çıkma davasıyla gerçekleşir (TTK m.638).

Ortaklıktan çıkan kişi ne kadar para alır?

Ayrılan ortak, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteyebilir (TTK m.641). Gerçek değer, şirketin somut mali durumuna göre belirlenir; anlaşma olmazsa uyuşmazlık mahkemede bilirkişi incelemesiyle çözülür.

Genel kurul beni şirketten çıkarabilir mi?

Ancak şirket sözleşmesinde bir ortağın genel kurul kararıyla çıkarılabileceği sebepler öngörülmüşse ve bu sebepler gerçekleşmişse. Karar size noter aracılığıyla bildirilir ve bildirimden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilirsiniz (TTK m.640).

İki ortaklı limited şirkette diğer ortağı çıkarabilir miyim?

Anayasa Mahkemesi, haklı sebeple çıkarma için mahkemeye başvurunun genel kurul kararına ve ağırlaştırılmış nisaba bağlanmasını iki ortaklı limited şirketler yönünden iptal etmiştir (RG 17.03.2026). Kararın uygulamaya nasıl yansıyacağı somut dosyada değerlendirilmelidir.

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Ticaret ve Şirketler Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin