Doğum İzni Kaç Hafta? 24 Haftalık Analık İzni ve Çalışan Annenin Hakları

Doğum İzni Kaç Hafta? 24 Haftalık Analık İzni ve Çalışan Annenin Hakları

Doğum izni kaç hafta? 1 Mayıs 2026'dan itibaren 24 haftalık analık izni, doğum sonrasına aktarma, ücretsiz izin, yarım çalışma ve işten çıkarma koruması.

Kadın işçinin doğum izni (kanundaki adıyla analık izni), 1 Mayıs 2026’dan itibaren toplam 24 haftadır: doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir (İş K. m.74). Bu süre içinde işveren kural olarak ücret ödemez; şartları varsa SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alınır. Bu yazıda doğum izninin süresini, nasıl kullanılacağını, izin bittikten sonraki ücretsiz izin, yarım çalışma ve kısmi çalışma haklarını, babanın iznini ve doğum izninde işten çıkarılmaya karşı korumayı anlatıyoruz.

2026'da değişti

7578 sayılı Kanunla doğum sonrası izin 8 haftadan 16 haftaya, toplam doğum izni 16 haftadan 24 haftaya (çoğul gebelikte 18 haftadan 26 haftaya) çıkarıldı. Doktor onayıyla doğumdan önce çalışılabilecek süre "son üç haftaya kadar" iken "son iki haftaya kadar" oldu. Eşi doğum yapan işçinin ücretli izni de beş günden on güne çıktı. Değişiklikler Resmî Gazete'de yayımlandığı 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi (7578 s.K. m.15, m.16, m.27).

Doğum izni kaç hafta?

Kanuna göre kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır (4857 m.74). Yani bu, işçinin isteğine bırakılmış bir izin değil; işverenin bu sürelerde kadın işçiyi çalıştırmaması gerekir. Kanuna aykırı olarak doğumdan önceki ve sonraki sürelerde çalıştırma, işveren için idari para cezası nedenidir (4857 m.104).

Durum Doğumdan önce Doğumdan sonra Toplam
Tek bebek (tekil gebelik) 8 hafta 16 hafta 24 hafta
Çoğul gebelik (ikiz vb.) 10 hafta 16 hafta 26 hafta
Doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışma 2 hafta 16 hafta + çalışılan süre 24 hafta (çoğulda 26)
Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme — Teslimden itibaren 8 hafta 8 hafta

Bu süreler, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir; artırılan süre hekim raporuyla belirlenir (4857 m.74). Kanunun bu maddesi, iş sözleşmesiyle çalışan ve İş Kanunu kapsamında olan veya olmayan her türlü işçiye uygulanır.

Doğum izni ne zaman başlar, doğum sonrasına aktarılabilir mi?

Doğum izni kural olarak tahmini doğum tarihinden sekiz hafta önce başlar. Ancak sağlık durumu uygunsa, doktorun onayıyla ve kadın işçi isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir (4857 m.74).

Örneğin doktor onayıyla doğuma iki hafta kalana kadar çalışan işçi, doğum öncesinde kullanmadığı altı haftayı doğumdan sonraki 16 haftaya ekleyerek kullanır. Toplam süre değişmez; yalnızca dağılımı değişir. Kanun, doğum öncesi iznin tamamen doğum sonrasına aktarılmasına izin vermez; en az son iki hafta doğum öncesinde kullanılır.

Hamilelik sürecinde de bazı korumalar vardır:

  • Hamilelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verilir (4857 m.74).
  • Hekim raporuyla gerekli görülürse hamile işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır ve ücretinden indirim yapılmaz (4857 m.74).
  • Gebe olduğu sağlık raporuyla tespit edilen kadın çalışan, doğuma kadar gece çalışmaya zorlanamaz; yeni doğum yapmış çalışanın doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılması yasaktır. Gebe veya emziren çalışan günde yedi buçuk saatten fazla çalıştırılamaz (Gebe veya Emziren Kadınlar Yönetmeliği m.8, m.9).

Erken doğum, ölü doğum ve annenin ölümü hâlinde ne olur?

Erken doğum: Kadın işçi erken doğum yaparsa, doğumdan önce kullanamadığı süreler doğum sonrası sürelere eklenerek kullandırılır (4857 m.74). Böylece toplam 24 haftalık hak korunur.

Annenin ölümü: Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölmesi hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır (4857 m.74). Kanunda anneden babaya aktarma yalnızca bu hâlde öngörülmüştür.

Ölü doğum: İş Kanunu ölü doğum hâlini ayrıca düzenlememiştir. Kanun, sürelerin işçinin sağlık durumuna göre hekim raporuyla artırılabileceğini kabul eder (4857 m.74). Ölü doğum veya ağır bir doğum sonrası durum yaşandıysa, hekim raporunu ve işverenle yazışmaları saklamak ve izin süresini somut olaya göre değerlendirmek önemlidir; uygulamada tereddüt yaşanabilecek bir konudur.

Doğum izninde maaş ödenir mi?

Kanunda işverene doğum izni süresince ücret ödeme yükümlülüğü öngörülmemiştir. Bu dönemdeki gelir kaybı, şartları sağlanıyorsa SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğiyle (halk arasında “doğum parası” veya “rapor parası”) karşılanır. İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde işçi lehine farklı bir düzenleme varsa o uygulanır.

Kanuna göre sigortalı kadının analığı hâlinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki sekiz ve sonraki on altı haftalık sürede (çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenerek) çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir (5510 m.18). Erken doğumda kullanılamayan süreler ile doktor onayıyla doğuma iki hafta kalana kadar çalışılması hâlinde doğum sonrasına eklenen süreler için de ödenek verilir. Ödenek için Kurumca yetkilendirilen hekimden istirahat raporu alınmış olması gerekir.

Ödeneğin tutarı kişinin kazancına göre SGK tarafından belirlenir; bu yazıda hesap yöntemine yer vermiyoruz. Doğum izninde geçen süreler, yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır (4857 m.55). Yıllık izin hakları için yıllık izin kaç gün yazımıza bakabilirsiniz.

Doğum izni bitince hangi haklar var?

24 haftalık doğum izni bittikten sonra çalışan annenin (bazı hâllerde babanın) seçebileceği üç ayrı imkân vardır:

  1. Altı aya kadar ücretsiz izinİsteği hâlinde kadın işçiye, 24 haftalık sürenin (çoğul gebelikte 26 haftalık sürenin) tamamlanmasından sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu izin, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinmede eşlerden birine veya evlat edinene de verilir. Ücretsiz izin süresi yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz (4857 m.74).
  2. Yarım çalışma (haftalık sürenin yarısı kadar ücretsiz izin)Doğum sonrası iznin bitiminden itibaren, çocuğun hayatta olması kaydıyla, kadın işçiye istemesi hâlinde birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğumda bu sürelere 30'ar gün eklenir; çocuk engelli doğmuşsa süre 360 gündür. Bu dönemde süt izni hükümleri uygulanmaz (4857 m.74). Şartları sağlayan işçiye bu dönemde İŞKUR tarafından yarım çalışma ödeneği ödenir; bunun için doğumdan önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması ve doğum sonrası iznin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvurulması gerekir (4447 ek m.5).
  3. Kısmi süreli çalışmaDoğum izinlerinin bitiminden sonra, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talep edebilir. Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Talep en az bir ay önce yazılı bildirilir; ebeveynlerden biri çalışmıyorsa çalışan eş bu talepte bulunamaz. Kısmi çalışmaya geçen işçi, aynı çocuk için bir daha yararlanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir (4857 m.13).

Çocuk bir yaşından küçükse, işe dönen kadın işçinin ayrıca günde toplam bir buçuk saat süt izni hakkı vardır. Ayrıntılar için süt izni kaç saat, nasıl kullanılır yazımıza bakabilirsiniz.

Evlat edinmede ve koruyucu ailede izin var mı?

Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya tek başına evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılır (4857 m.74). Evlat edinen işçi de altı aya kadar ücretsiz izinden, yarım çalışmadan (evlat edinen kadın veya erkek işçi) ve kısmi süreli çalışma hakkından yararlanabilir (4857 m.13, m.74).

7578 sayılı Kanunla getirilen yeni bir düzenlemeye göre, bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya tek başına koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir (4857 m.74). Evlat edinme hâlinde ayrıca üç gün ücretli mazeret izni vardır (4857 ek m.2).

Eşi doğum yapan babaya kaç gün izin verilir?

Eşi doğum yapan işçiye on gün ücretli izin verilir (4857 ek m.2). Bu süre 7578 sayılı Kanunla beş günden on güne çıkarılmış ve 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe girmiştir. Bu izin yıllık izne mahsup edilemez (4857 m.56). Diğer ücretli mazeret izinleri için yıllık izin ve mazeret izinleri yazımıza bakabilirsiniz.

Babalar, kısmi süreli çalışma hakkından da (diğer eşin çalışması şartıyla) yararlanabilir (4857 m.13). Doğum sonrası 16 haftalık izin ise kural olarak anneye aittir; babaya yalnızca annenin ölümü hâlinde kullandırılır.

Doğum izninde işten çıkarılabilir miyim?

Kanun, hamile ve doğum yapmış işçiyi birkaç yönden korur:

  • Geçerli neden sayılmaz: Hamilelik, doğum ve aile yükümlülükleri ile kadın işçinin 74. maddedeki çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemesi, fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz (4857 m.18). Kısmi süreli çalışma talebi de geçerli fesih nedeni sayılmaz (4857 m.13).
  • Bildirimsiz fesih süresi geç başlar: İşverenin doğum ve gebelik nedeniyle devamsızlığa dayanan bildirimsiz fesih hakkı için öngörülen süre, ancak 74. maddedeki doğum izni süresinin bitiminde başlar (4857 m.25/I).
  • Ayrımcılık yasağı: İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, iş sözleşmesinin yapılmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz (4857 m.5).
Dikkat

İşe iade davası, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçiler için söz konusudur (4857 m.18). Bu şartlar yoksa işe iade istenemez; ancak ayrımcılık tazminatı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gibi haklar ayrıca değerlendirilir. Süreler ve şartlar için işe iade davası yazımıza bakabilirsiniz.

Doğum izni sırasında veya izin dönüşü hemen yapılan bir fesihte işverenin gösterdiği gerekçenin gerçek olup olmadığı somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. İşe iade ve işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; süreç için işçi-işveren arabuluculuğu yazımıza bakabilirsiniz.

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Doğum izni süreleri kanunda açık olsa da, izin sırasında veya dönüşte iş sözleşmesinin feshedilmesi, ücretsiz izin veya kısmi çalışma talebinin reddedilmesi, işe dönüşte görev yeri ya da çalışma koşullarının değiştirilmesi gibi durumlarda uyuşmazlık çıkabilir. Bu tür durumlarda işe iade için arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren yalnızca bir aydır (4857 m.20); bu nedenle hızlı hareket etmek önemlidir. Fesih bildirimi, izin talepleri ve doktor raporları gibi belgeleri saklamanız ispat açısından yararlı olur. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Doğum izni kaç hafta, kaç gün?

1 Mayıs 2026'dan itibaren doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır. Çoğul gebelikte doğumdan önceki süreye 2 hafta eklenir ve toplam 26 hafta olur (İş K. m.74).

Doğum iznimin tamamını doğumdan sonra kullanabilir miyim?

Tamamını değil. Sağlık durumunuz uygunsa ve doktorunuz onaylarsa doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilirsiniz; bu şekilde çalıştığınız süre doğum sonrası izninize eklenir. Erken doğumda ise kullanamadığınız doğum öncesi süre doğum sonrasına eklenir.

Doğum izninde maaş ödenir mi?

Kanunda işverene bu süre için ücret ödeme yükümlülüğü öngörülmemiştir; gelir kaybı, şartları varsa SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğiyle karşılanır. Sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde işçi lehine farklı bir düzenleme olabilir.

Doğum izni bitince ücretsiz izin alabilir miyim?

Evet. 24 haftalık (çoğul gebelikte 26 haftalık) süre bittikten sonra isteğiniz üzerine altı aya kadar ücretsiz izin verilir (İş K. m.74). Bu süre yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

Eşi doğum yapan babaya kaç gün izin verilir?

Eşi doğum yapan işçiye 1 Mayıs 2026'dan itibaren on gün ücretli izin verilir (İş K. ek m.2).

Doğum izninde işten çıkarılabilir miyim?

Doğum izninde işe gelmemek, hamilelik ve doğum geçerli fesih nedeni sayılmaz (İş K. m.18). Bu nedenlerle yapılan fesihlerde, şartları varsa işe iade, ayrımcılık tazminatı ve diğer işçilik alacakları gündeme gelebilir.

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin