İşveren Rehberi: Devamsızlık Yapan İşçinin İş Sözleşmesinin Feshi

İşveren Rehberi: Devamsızlık Yapan İşçinin İş Sözleşmesinin Feshi

Devamsızlık yapan işçinin sözleşmesi nasıl feshedilir? İş Kanunu m.25/II-g şartları, devamsızlık tutanağı, savunma istemi ve altı iş günlük süreyi anlatıyoruz.

İşverenden izin almadan veya haklı bir sebebe dayanmadan ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işine devam etmeyen işçinin iş sözleşmesi, işveren tarafından bildirim süresi beklenmeden ve tazminatsız feshedilebilir (İş K. m.25/II-g). Ancak bu feshin mahkemede haklı sayılması için devamsızlığın usulüne uygun tutanaklarla belgelenmesi, işçinin haklı bir mazeretinin bulunmaması ve fesih hakkının altı iş günlük süre içinde kullanılması gerekir. Bu yazıda işverenlerin devamsızlık nedeniyle fesih yaparken izlemesi gereken adımları anlatıyoruz.

Devamsızlık hangi durumda haklı fesih nedenidir?

İş Kanunu m.25/II-g’ye göre işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın:

  • Ardı ardına iki iş günü,
  • Bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, veya
  • Bir ayda üç iş günü

işine devam etmemesi, işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı verir. Bu üç ölçütten birinin gerçekleşmesi yeterlidir.

Uygulamada şu noktalara dikkat edilmektedir:

  • “Bir ay” takvim ayı değildir: İlk devamsızlık gününden başlayarak bir aylık süre olarak anlaşılmaktadır. Örneğin ayın son günlerinde ve bir sonraki ayın ilk günlerinde gerçekleşen devamsızlıklar birlikte değerlendirilebilir.
  • Tam gün devamsızlık aranır: İşe geç gelme veya erken çıkma bu bent kapsamında devamsızlık sayılmaz; farklı günlerdeki eksik saatler toplanarak gün hesabı yapılamaz. Bu tür davranışlar başka hükümler çerçevesinde değerlendirilebilir.
  • Çalışılması gereken gün olmalıdır: Devamsızlık, işçinin çalışmakla yükümlü olduğu günlerde işe gelmemesidir.

Hangi durumlar devamsızlık sayılmaz?

Devamsızlığın fesih nedeni olabilmesi için izinsiz ve haklı bir sebebe dayanmayan bir devamsızlık olması gerekir. Şu durumlarda fesih hakkı doğmaz veya fesih haksız sayılabilir:

  • Haklı mazeret: İşçinin raporlu olması, işverenin verdiği izin, işçinin veya yakınının ağır hastalığı ya da ölümü gibi durumlar. Mazeretin işverene zamanında bildirilmemiş olması, tek başına feshi haklı kılmayabilir.
  • Ücretin ödenmemesi: Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi çalışmaktan kaçınabilir; bu işçilerin iş sözleşmesi çalışmadıkları için feshedilemez (4857 m.34). Ayrıntılar için maaş geç yatarsa işçi ne yapabilir? yazımıza bakabilirsiniz.
  • Kanuni izinler ve tatiller: İşçinin kanundan doğan izin hakkını kullandığı veya çalışmakla yükümlü olmadığı günler.

Rapor süresi sona erdikten sonra yeni bir mazeret bildirilmeden işe gelinmeyen günler ise ayrıca devamsızlık olarak değerlendirilebilir.

Devamsızlık nedeniyle fesih adım adım nasıl yapılır?

Devamsızlık nedeniyle yapılan fesihlerde uyuşmazlık çıktığında, devamsızlığı ispat yükü işverendedir. Bu nedenle aşağıdaki adımların özenle izlenmesi önerilir:

  1. Her gün için ayrı tutanak tutunİşçinin işe gelmediği her gün için, o gün içinde, işçinin adını, tarihi ve işe gelmediğini belirten ayrı bir devamsızlık tutanağı düzenleyin. Tutanak, olayı bizzat bilen en az iki çalışan tarafından imzalanmalıdır. Giriş-çıkış (PDKS) kayıtları ve vardiya çizelgeleri tutanağı destekler.
  2. İşçiye mazeretini yazılı sorunİşçiye, mümkünse noter aracılığıyla, son bilinen adresine bir ihtarname göndererek devamsızlık günlerini bildirin; mazeretini ve savunmasını belirli bir süre içinde belgeleriyle sunmasını isteyin.
  3. Mazereti değerlendirinİşçi rapor veya başka bir belge sunarsa bunu dikkatle inceleyin. Haklı bir mazeret varsa devamsızlık nedeniyle fesih yapılmamalıdır.
  4. Feshi altı iş günü içinde yapınFesih bildirimini, devamsızlığın öğrenildiği günden itibaren altı iş günü içinde, yazılı olarak ve fesih nedenini (devamsızlık günleriyle birlikte) açıkça belirterek yapın.
  5. SGK bildirimlerini doğru yapınİşten ayrılış bildirgesinde fesih nedenini doğru kodla bildirin ve devamsızlık günlerini aylık bildirimlerde eksik gün olarak gösterin.

Devamsızlık ihtarnamesinde nelere yer verilmeli?

İşçiye gönderilecek ihtarname, ileride feshin haklılığının ispatında önemli bir belgedir. Uygulamada ihtarnamede şu bilgilere yer verilmesi önerilmektedir:

  • İşçinin işe gelmediği günlerin tarihleri ve bu günler için tutanak düzenlendiği bilgisi,
  • Devamsızlığın nedeninin ve varsa mazeretinin belgeleriyle (rapor vb.) bildirilmesi talebi,
  • Mazeret ve savunmanın sunulması için makul bir süre,
  • Haklı bir mazeret bildirilmezse iş sözleşmesinin İş Kanunu m.25/II-g uyarınca feshedileceği bilgisi.

İhtarname, işçinin işyerine bildirdiği son adresine gönderilmelidir. İşçiye ulaşılamaması veya ihtarnamenin tebliğ edilememesi hâlinde de devamsızlık tutanakları ve tebligat girişimine ilişkin belgeler saklanmalıdır. İhtarnamede verilen sürenin bitiminden sonra fesih kararı verilecekse, altı iş günlük sürenin hesabında bu durum ayrıca dikkate alınmalıdır.

Fesih bildirimi de yazılı olmalı; hangi tarihlerdeki devamsızlığa dayanıldığı ve feshin kanuni dayanağı açıkça belirtilmelidir. Bildirim, işçiye imza karşılığı veya noter aracılığıyla ulaştırılmalıdır.

Savunma almak zorunlu mu?

İş Kanunu m.19, işçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle yapılacak fesihlerde savunma alınmasını zorunlu tutar; ancak aynı madde, işverenin m.25/II’deki haklı nedenle fesih hakkını saklı tutmuştur. Bu nedenle devamsızlık nedeniyle haklı fesihte savunma almak kanunen zorunlu değildir.

Bununla birlikte uygulamada işçiye mazeretinin ve savunmasının sorulması, hem işçinin olası bir mazeretinin fesihten önce öğrenilmesini sağlar hem de feshin haklılığının ispatını kolaylaştırır. Ayrıca devamsızlık haklı fesih için gereken sayıya ulaşmasa da işverenin geçerli nedenle fesih yoluna gitmesi gündeme gelebilir; bu durumda iş güvencesi kapsamındaki işçi için savunma alınması zorunludur (4857 m.19). İş sözleşmesi, personel yönetmeliği veya toplu iş sözleşmesi savunma alınmasını öngörüyorsa bu usule mutlaka uyulmalıdır.

Dikkat

Haklı fesih hakkı, işverenin devamsızlığı öğrendiği günden itibaren altı iş günü geçtikten sonra ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz (4857 m.26). Bu süre geçtikten sonra yapılan fesih haksız fesih sayılabilir ve işçiye kıdem ile ihbar tazminatı ödenmesi gerekebilir. İşçiye ihtarname gönderildiyse, sürenin hesabı ayrıca dikkatle yapılmalıdır.

Devamsızlık haklı fesih için yeterli sayıya ulaşmazsa ne yapılabilir?

Her devamsızlık m.25/II-g’deki gün sayılarına ulaşmaz. Örneğin işçi bir ay içinde yalnızca bir gün izinsiz olarak işe gelmemişse, bu tek başına haklı fesih nedeni oluşturmaz. Böyle durumlarda işveren, işçiye yazılı olarak uyarıda bulunabilir ve iş sözleşmesi, personel yönetmeliği veya toplu iş sözleşmesinde öngörülen disiplin usullerini uygulayabilir. İzinsiz gelinmeyen günler için ücret ödenmez ve bu günler SGK’ya eksik gün olarak bildirilir.

Devamsızlığın tekrarlanması, işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli bir fesih nedeni olarak değerlendirilebilir. Ancak iş güvencesi kapsamındaki işçi için geçerli nedenle fesihte savunma alınması, yazılı bildirim ve bildirim sürelerine uyulması gerekir; en az bir yıllık kıdemi olan işçiye kıdem tazminatı da ödenir (4857 m.17-19; 1475 m.14). Hangi yolun seçileceği, devamsızlığın sıklığına ve önceki uyarılara göre değerlendirilmelidir.

Devamsızlık nedeniyle yapılan feshin sonuçları nelerdir?

Fesih haklı ise kanun şu sonuçları öngörür:

  • Kıdem tazminatı ödenmez: İşverenin m.25/II’ye dayanan feshinde kıdem tazminatı doğmaz (1475 m.14).
  • İhbar tazminatı ödenmez: Haklı nedenle derhal fesihte bildirim süresi aranmaz.
  • Yıllık izin ücreti ödenir: İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izinlerin ücreti ödenmelidir (4857 m.59). İşçinin ödenmemiş ücret ve diğer alacakları da ödenmelidir.
  • İşsizlik ödeneği bağlanmaz: İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılığa dayanan feshi, işsizlik ödeneği hakkı doğuran hâller arasında sayılmamıştır (4447 m.51).
  • SGK çıkış kodu: Bu fesih, SGK’ya 48 numaralı kodla bildirilir. Çıkış kodları ve eski Kod 29 hakkında Kod 29 nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

İşçi devamsızlık feshine itiraz edebilir mi?

Evet. İşçi, feshin m.25’te öngörülen sebeplere uygun olmadığını iddia ederek iş güvencesi hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir (4857 m.25 son fıkra). İş güvencesi kapsamındaki işçi işe iade talebiyle bir ay içinde arabulucuya başvurabilir; diğer işçiler de kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir. Bu durumda işverenin devamsızlığı ve fesih usulüne uyduğunu ispatlaması gerekir. İşe iade süreci için işe iade davası yazımıza bakabilirsiniz.

Uygulamada işverenler aleyhine sonuçlanan dosyalarda en sık görülen hatalar şunlardır: tutanakların geriye dönük veya toplu hazırlanması, tutanaklarla bordro ve SGK kayıtlarının çelişmesi (ör. devamsız gösterilen günler için tam ücret ödenmesi), işçinin sunduğu raporun dikkate alınmaması ve altı iş günlük sürenin kaçırılması.

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Devamsızlık nedeniyle fesih, usul hatalarına açık bir fesih türüdür. Tutanakların hazırlanması, ihtarnamenin içeriği, mazeret belgelerinin değerlendirilmesi ve altı iş günlük sürenin hesabı, ileride açılabilecek bir davanın sonucunu doğrudan belirler. Özellikle işçinin ücret alacağı bulunuyorsa, rapor sunmuşsa veya devamsızlık bir anlaşmazlığın ardından başlamışsa, fesihten önce hukuki değerlendirme yapılması önerilir. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaç gün işe gelmeyen işçi tazminatsız çıkarılabilir?

İşverenden izin almadan veya haklı bir sebebe dayanmadan ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işe gelmeyen işçinin sözleşmesi bildirimsiz ve tazminatsız feshedilebilir (İş K. m.25/II-g).

Devamsızlıkta bir ay nasıl hesaplanır?

Uygulamada bir ay, takvim ayı olarak değil, ilk devamsızlık gününden başlayarak bir aylık süre olarak anlaşılmaktadır. Devamsızlıkların farklı takvim aylarına denk gelmesi sonucu değiştirmez.

Devamsızlık nedeniyle fesihten önce savunma almak zorunlu mu?

Kanun, işverenin m.25/II'deki haklı nedenle fesih hakkını savunma alma zorunluluğunun dışında tutmuştur (İş K. m.19). Ancak işçiye mazeretinin ve savunmasının yazılı olarak sorulması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkta işvereni koruyan güvenli bir uygulamadır. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi savunma öngörüyorsa bu usule uyulmalıdır.

Devamsızlık tutanağı nasıl tutulur?

Her devamsızlık günü için, o gün içinde, işçinin adı, işyeri, tarih ve işe gelmediği bilgisini içeren ayrı bir tutanak düzenlenmeli ve en az iki tanık tarafından imzalanmalıdır. Geriye dönük veya toplu hazırlanan tutanakların ispat gücü zayıftır.

Devamsızlık nedeniyle çıkarılan işçi tazminat alır mı?

Fesih haklı ise kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez. Ancak işçinin kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ödenmemiş diğer alacakları her durumda ödenmelidir.

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin